Chính trị Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland – Wikipedia tiếng Việt

S House homestay Nha Trang 
Huy hiệu Chính quyền Anh ( một biến thể của Huy hiệu Hoàng gia Anh )

Chính trị Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland lập nền trên thể chế quân chủ lập hiến với thủ tướng đảm nhiệm vị trí đứng đầu chính phủ. Đây là hệ thống chính trị đa nguyên với sự ủy thác một phần quyền lực cho xứ Scotland, xứ Wales và Bắc Ireland. Quyền hành pháp thuộc về chính phủ. Quyền lập pháp được trao cho cả chính phủ và lưỡng viện Quốc hội: Viện Thứ dân (Hạ viện) và Viện Quý tộc (Thượng viện). Nhánh tư pháp độc lập với hai nhánh còn lại – hành pháp và lập pháp. Cơ cấu chính quyền này (còn gọi là Hệ thống Westminster) được áp dụng tại các nước khác như Canada, Ấn Độ, Úc, New Zealand, Singapore, Malaysia và Jamaica, là những quốc gia thuộc Đế quốc Anh.

Hiến pháp Anh là hiến pháp bất thành văn, cấu thành bởi những qui ước, luật lệ cùng những tác nhân khác .

Hệ thống chính quyền này, thường được gọi là Mô hình Westminster, cũng được áp dụng tại các quốc gia khác như Canada, Ấn Độ, Úc, New Zealand, Singapore, Malaysia, và Jamaica. Đây là những quốc gia từng thuộc Đế quốc Anh.

Nguyên thủ quốc gia, trên lý thuyết cũng như trên danh nghĩa nắm quyền lực hành pháp, tư pháp và lập pháp, là Vương quyền Anh, hiện nay là Nữ vương Elizabeth II. Song, kể từ năm 1689 khi ban hành Đạo luật Declaration of Rights, quyền lực tối thượng này không còn thuộc về vua Anh, mặc dù nhà vua vẫn được công nhận là nguyên thủ quốc gia.

Dù vây, vương triều Anh vẫn duy trì nhiều quyền lực, trong đó có quyền chọn một công dân Anh bất kỳ để bổ nhiệm vào chức vụ Thủ tướng, quyền triệu tập và giải tán Quốc hội bất cứ lúc nào nhà vua muốn. Trong thực tế, Thủ tướng là lãnh tụ phe đa số ở Viện Thứ dân, và Quốc hội chỉ bị giải tán theo đề nghị của thủ tướng, điều này cũng phù hợp với hiến pháp bất thành văn hiện hành. Dù Nữ vương vẫn còn giữ quyền từ chối chuẩn thuận dự luật, quyền ấy ngày càng bất khả thi vì có thể dẫn đến một cuộc khủng hoảng hiến pháp. Nữ vương Anne là vị vua cuối cùng hành xử quyền này, đó là vào ngày 11 tháng 3 năm 1780, khi Nữ vương từ chối phê chuẩn dự luật “for the setling of Militia in Scotland.” Thủ tướng và nội các hành xử một số quyền khác của Vương thất như bổ nhiệm bộ trưởng và tuyên chiến, với sự phê chuẩn của Nữ vương.

Ngày nay, vương quyền chỉ còn thủ giữ vai trò nghi lễ, dù vẫn còn duy trì ba quyền cơ bản : quyền được tư vấn, quyền tư vấn và quyền cảnh cáo. Do đó, Thủ tướng vẫn phải có những phiên họp mật hằng tuần để nghe Nữ vương bày tỏ quan điểm của mình .Chính thức thì nhà vua chỉ huy Quốc hội, nhưng trong trong thực tiễn Thủ tướng là người đứng đầu nền chính trị Anh ( thủ tướng đương nhiệm là Boris Johnson ). Tuy nhiên, Nữ vương vẫn duy trì một số ít quyền lực tối cao được sử dụng với sự xem xét cẩn trọng. Bà chu toàn những chức trách hiến định trong cương vị nguyên thủ vương quốc. Khi nền chính trị thiếu vắng sự phân biệt rạch ròi giữa những quyền như nguyên tắc tam quyền phân lập được vận dụng tại Hoa Kỳ, thì Vương quyền được xem là sự trấn áp tối hậu so với quyền hành pháp. Nữ vương hoàn toàn có thể phủ nhận phê chuẩn những luật đạo rình rập đe dọa quyền tự do hoặc sự bảo đảm an toàn của công dân. Ngoài ra, Nữ vương còn là Tổng Tư lệnh những lực lượng vũ trang, và những lực lượng này phải tuyên thệ trung thành với chủ với Nữ vương .
nhà nước thi hành những tính năng hành pháp của quốc gia trên danh nghĩa của Vương quyền, vì trên kim chỉ nan, quyền hành pháp thuộc về Quốc vương. Nhà vua chỉ định Thủ tướng theo những pháp luật ngặt nghèo, theo đó Thủ tướng phải là thành viên của Viện Thứ dân, vì như thế mới giành được sự ủng hộ của Viện cho việc xây dựng cơ quan chính phủ. Sau đó Thủ tướng tuyển chọn bộ trưởng liên nghành để chỉ huy những bộ ngành của cơ quan chính phủ. Có khoảng chừng hai mươi bộ trưởng liên nghành hạng sang được chọn để tham gia Nội các .Giống những chính quyền sở tại theo thể chế đại nghị khác, nhánh hành pháp ( được gọi là cơ quan chính phủ ) chịu nghĩa vụ và trách nhiệm với Quốc hội – một nghị quyết bất tín nhiệm được trải qua bởi Quốc hội sẽ hoàn toàn có thể buộc chính phủ nước nhà hoặc phải từ chức hoặc phải giải tán QH và tổ chức triển khai tổng tuyển cử. Trong trong thực tiễn, thành viên Quốc hội thuộc những chính đảng lớn thường bị trấn áp bởi giới chỉ huy đảng trong Quốc hội để bảo vệ biểu quyết của họ phải tương thích với chủ trương của đảng. Như thế, nếu cơ quan chính phủ chiếm thế hầu hết, sẽ khó xảy ra thực trạng không có đủ phiếu để trải qua những dự luật do chính phủ nước nhà đệ trình .Trong tháng 11 năm 2005, cơ quan chính phủ Blair đã phải vấp phải thất bại tiên phong khi đệ trình dự luật lê dài thời hạn giam giữ nghi phạm khủng bố đến 90 ngày. Dự luật sau cuối của cơ quan chính phủ bị vượt mặt tại Hạ viện là Dự luật Shop Hours đệ trình năm 1986. Suốt trong thế kỷ 20, chỉ có ba dự luật của cơ quan chính phủ bị vượt mặt tại Quốc hội. Dù vậy, một chính phủ nước nhà thiểu số hoặc một chính phủ nước nhà liên hiệp sẽ đối lập với nhiều rủi ro tiềm ẩn hơn trong nỗ lực thuyết phục quốc hội trải qua những dự luật. Đôi khi họ phải vận dụng những giải pháp đặc biệt quan trọng như ” đưa rước ” những dân biểu đang nghỉ bệnh đến dự những kỳ họp QH hầu có đủ số phiếu thiết yếu. Năm 1983 Margaret Thatcher và năm 1997 Tony Blair lên nắm quyền với đa phần tiêu biểu vượt trội đã bảo vệ thành công xuất sắc trong tổng thể cuộc biểu quyết ở QH để hoàn toàn có thể trải qua những đề án cấp tiến cũng như những cải cách pháp lý. Nhưng những Thủ tướng khác như trong trường hợp của John Major năm 1992, với hầu hết mong manh, chỉ cần 1 số ít tương đối nhỏ những dân biểu ít tiếng tăm không chịu tuân thủ chủ trương của đảng cũng hoàn toàn có thể làm thất bại nỗ lực của cơ quan chính phủ trải qua những dự luật. Do đó, những chính phủ nước nhà có hầu hết mỏng dính ở Quốc hội thường có khuynh hướng thỏa hiệp với những phe phái khác nhau bên trong đảng hoặc tìm kiếm sự ủng hộ từ những chính đảng khác .

Các Bộ của nhà nước[sửa|sửa mã nguồn]

nhà nước Anh Quốc bao gồm những bộ ngành, đứng đầu là Quốc vụ khanh, thường cũng là thành viên Nội các. Dưới Quốc vụ khanh là những Bộ trưởng. Quốc vụ khanh và Bộ trưởng là đảng viên đảng cấm quyền trong Nghị viện .Các quyết định hành động của Quốc vụ khanh được thực thi bởi một cỗ máy thường trực, trung lập về khuynh hướng chính trị, gọi là chính sách dịch vụ công, đứng đầu là Giám đốc Điều hành Thường trực. Vai trò hiến định của chính sách này là quản lý và vận hành cỗ máy công quyền bất kể chính đảng nào lên nắm quyền, những công chức vẫn liên tục duy trì vị trí của mình mỗi khi có đổi khác cơ quan chính phủ. Giám đốc Điều hành Thường trực không thuộc đảng phái. Đa phần những đơn vị chức năng dịch vụ công hoạt động giải trí như thể những cơ quan hành pháp, đó là những tổ chức triển khai quản lý và điều hành riêng không liên quan gì đến nhau chịu nghĩa vụ và trách nhiệm với những bộ của cơ quan chính phủ .” Whitehall ” thường được dùng như thể từ đồng nghĩa tương quan với TT quyền lực tối cao của cỗ máy công quyền do hầu hết trụ sở của những bộ tập trung chuyên sâu trong và chung quanh Điện Whitehall .
Quốc hội là TT của mạng lưới hệ thống chính trị tại Liên hiệp Vương quốc Anh, cũng là định chế lập pháp tối cao. nhà nước được hình thành từ QH và chịu nghĩa vụ và trách nhiệm trước QH. Quốc hội theo chính sách lưỡng viện gồm có Viện Thứ dân và Viện Quý tộc .

Viện Thứ dân[sửa|sửa mã nguồn]

Vương quốc Anh được chia thành những đơn vị chức năng bầu cử có dân số tương tự nhau ( được ấn định bởi Ủy ban Địa giới ), mỗi đơn vị chức năng bầu chọn một thành viên QH cho Viện Thứ dân ( Hạ viện ). Trong số 646 dân biểu hiện chỉ có một người là không thuộc chính đảng nào. Trong lịch sử vẻ vang đương đại, toàn bộ thủ tướng và lãnh tụ đảng trái chiều đều đến từ Viện Thứ dân, ngoại trừ Lord Alec Douglas-Holmes, người phải từ chức khỏi Viện Quý tộc để trở thành thủ tướng năm 1963. Thủ tướng ở đầu cuối được chọn từ Viện Quý tộc là Hầu tước xứ Salisbury, rời chức vụ năm 1902 .Cơ chế bầu cử chọn một đại diện thay mặt cho một đơn vị chức năng bầu cử đã giúp hình thành mạng lưới hệ thống lưỡng đảng hiện hành. Thông thường, quốc vương ủy nhiệm cho nhân vật nhiều quyền lực tối cao nhất ở Hạ viện xây dựng chính phủ nước nhà khi có một chính đảng nắm thế đa phần. Trong trường hợp đặc biệt quan trọng, nhà vua hoàn toàn có thể nhu yếu một chính khách với thiểu số ở QH xây dựng cơ quan chính phủ khi không có đảng chiếm hầu hết đòi quyền xây dựng chính phủ nước nhà liên hiệp. Sự lựa chọn này chỉ xảy ra trong những trường hợp khẩn cấp như đang trong thực trạng cuộc chiến tranh. Cần chú ý quan tâm rằng chính phủ nước nhà được xây dựng không phải bởi nghị quyết của QH nhưng bởi sự ủy nhiệm của vương triều. Viện Thứ dân có thời cơ bộc lộ sự tin tưởng dành cho chính phủ nước nhà khi biểu quyết cho bài Diễn văn Vương quyền ( chương trình lập pháp được soạn thảo bởi chính phủ nước nhà tân lập ) .

Viện Quý tộc[sửa|sửa mã nguồn]

Viện Quý tộc ( Thượng viện ) trước kia là một thiết chế cấu thành bởi những nhà quý tộc có quyền thế tập. Hiện nay, những cải cách vẫn đang triển khai đã biến nơi này thành một tập hợp gồm những thành viên có quyền thế tập, những giám mục của Giáo hội Anh Quốc và những thành viên được chỉ định ( quý tộc trọn đời nhưng không truyền chức cho hậu duệ để những người này hoàn toàn có thể gia nhập viện quý tộc ). Viện Quý tộc xem xét những luật đạo được trải qua bởi Viện Thứ dân, có quyền đưa ra những tu chính cũng như có quyền phủ quyết trì hoãn, được cho phép Viện Quý tộc trì hoãn những luật đạo trong thời hạn mười hai tháng. Tuy vậy, quyền phủ quyết này bị số lượng giới hạn bởi tập quán và bởi Bộ Luật Quốc hội .Viện Quý tộc cũng là tòa kháng án chung thẩm của Liên hiệp Vương quốc Anh, mặc dầu trong thực thế chỉ có một nhóm nhỏ thành viên Viện Quý tộc tham gia những vụ xét xử. Đạo luật Cải cách Hiến pháp năm 2005 phác thảo kế hoạch xây dựng Tối cao Pháp viện Liên hiệp Vương quốc Anh để thay thế sửa chữa vai trò của Viện Quý tộc .

Quan Chưởng ấn (The Lord Chancellor) là người đứng đầu nhánh tư pháp tại Anh và xứ Wales, bổ nhiệm thẩm phán cho các tòa hình sự trên danh nghĩa của vương triều. Quan Chưởng ấn đảm nhiệm các chức trách trong cả ba nhánh của chính quyền – hành pháp, lập pháp và tư pháp. Đây là nét đặc thù trong vòng các nền dân chủ của thế giới hiện đại. Tuy nhiên, Đạo luật Cải cách Hiến pháp năm 2005 dời bỏ nhiều quyền hạn của chức danh này để trao cho các chức danh khác trong chính quyền nước Anh bằng cách thành lập chức vụ Bộ trưởng Hiến pháp Sự vụ, trong khi đó một phần trong các chức trách của quan chưởng ấn tại Viện Quý tộc được giao cho Chủ tịch Viện Quý tộc.

Hội trường Nghị viện ScotlandBên cạnh Viện Thứ dân, xứ Scotland, xứ Wales và Bắc Ireland cũng xây dựng nghị viện riêng .

Một số thành viên thuộc các định chế ủy thác này được chọn dựa trên tỷ lệ số phiếu bầu (proportional representation). Mặc dù được ủy thác một số quyền lập pháp và các quyền khác, các nghị viện này không có quyền lực ngang bằng với Quốc hội của vương quốc. Thuộc hệ thống chính quyền ủy thác, được quy định bởi một đạo luật của Quốc hội nước Anh, chúng không có quyền hiến định tồn tại độc lập, cũng không có quyền mở rộng, thu hẹp hoặc thay đổi cơ cấu.

Như thế, Liên hiệp Vương quốc Anh hoàn toàn có thể được miêu tả như thể một vương quốc thống nhất với mạng lưới hệ thống chính quyền sở tại ủy thác. Cấu trúc này khác với mạng lưới hệ thống liên bang, theo đó nghị viện những tiểu bang có quyền hiến định về sự hiện hữu độc lập cũng như có quyền hành xử 1 số ít chức trách được ấn định và bảo vệ bởi hiến pháp, là những quyền mà QH TW không hề đơn phương hủy bỏ .
Mặc dù có nhu yếu đến từ những nhóm áp lực đè nén, chính phủ nước nhà vẫn không có dự tính xây dựng một nghị viện cho xứ Anh. Một trong những nguyên do gây nhiều tranh cãi là những nghị sĩ đến từ những vùng khác nhau trên khắp quốc gia có những quyền riêng không liên quan gì đến nhau. Một dân biểu đại diện thay mặt cho Scotland hoàn toàn có thể bỏ phiếu cho một luật đạo có ảnh hưởng tác động không chỉ ở xứ Anh, nhưng những dân biểu đại diện thay mặt cho xứ Anh không hề biểu quyết về những sự vụ đã được ủy thác cho Nghị viện Scotland. Thật vậy, Bộ trưởng Nội vụ đương nhiệm, John Reid, là dân biểu đại diện thay mặt một hạt bầu cử ở Scotland, chỉ huy một bộ mà hầu hết những chức trách đều diễn ra ở xứ Anh và xứ Wales .Chủ trương của chính phủ nước nhà là xây dựng trong xứ Anh những nghị viện địa phương không có quyền lập pháp. Nghị viện Luân Đôn là thiết chế tiên phong theo mô hình này, xây dựng năm 2000 sau một cuộc trưng cầu dân ý tổ chức triển khai năm 1998, nhưng những dự trù tựa như nhằm mục đích xây dựng một nghị viện dân cử cho vùng Đông Bắc xứ Anh đã bị hủy bỏ sau khi người dân bác bỏ kế hoạch này trong cuộc trưng cầu dân ý năm 2004. Các nghị viện địa phương không do dân bầu vẫn được duy trì tại tám khu vực thuộc xứ Anh .
Nghị viện Scotland được xây dựng bởi Đạo luật Scotland năm 1998, kỳ họp tiên phong với tư cách là một nghị viện ủy thác được triệu tập ngày 12 tháng 5 năm 1999. Nghị viện có quyền trải qua luật và có một số ít quyền có số lượng giới hạn trong quyết định hành động đổi khác những loại thuế. Một tính năng khác của nghị viện là giám sát Thẩm quyền Hành pháp của Scotland. Những sự vụ được ủy thác bao gồm giáo dục, y tế, nông nghiệp và tư pháp. Thẩm quyền về nội chính và ngoại giao, trong một mức độ, thuộc về Quốc hội của Vương quốc tại Westiminster .
Nghị viện xứ Wale là một thiết chế được ủy thác làm luật trong xứ Wales, cũng như chịu nghĩa vụ và trách nhiệm về hầu hết những bộ ngành của Vương quốc trong chủ quyền lãnh thổ xứ Wales. Nghị viện được xây dựng theo Đạo luật Chính quyền xứ Wales năm 1998 bởi chính phủ nước nhà đảng Lao động sau cuộc trưng cầu ý dân năm 1997. Không có sự phân biệt hiến định nào về chức trách lập pháp và hành pháp của nghị viện, chính do nó là một thực thể giống hệt. Rõ ràng đây là điều không bình thường khi so sánh với những thể chế đại nghị khác, nhưng ngày càng có sự phân lập giữa hai nhánh lập pháp và hành pháp. Đang có dự trù thể chế hóa sự phân lập, và hầu hết chắc như đinh là Quốc hội Vương quốc Anh sẽ trải qua những luật đạo thiết yếu để triển khai xong tiến trình này .Mặc dù là một thiết chế lập pháp, nghị viện xứ Wales không có quyền trải qua ngân sách, quyền này thuộc về Westminster. Dù vậy, thực trạng này sẽ biến hóa khi Dự luật Chính quyền xứ Wales sẽ được trải qua trong năm 2006 .
Trụ sở Nghị viện Bắc Ireland, Stormont, Belfast

Chính quyền hiện nay của Bắc Ái Nhĩ Lan là kết quả của Hiệp ước Thứ Sáu Tuần thánh năm 1998 quyết định thành lập Nghị viện Bắc Ái Nhĩ Lan (hiện vẫn đang trì hoãn). Nghị viện có 108 thành viên được chọn theo thể thức đại diện theo tỷ lệ phiếu bầu. Nghị viện lập nền trên nguyên tắc chia sẻ quyền lực hầu có thể bảo đảm cả hai cộng đồng ở Bắc Ái Nhĩ Lan, một phe chủ trương thống nhất với nước Anh trong khi phe kia có chủ trương dân tộc, đều có thể dự phần vào việc cai trị xứ sở. Khi bắt đầu hoạt động, nghị viện này có quyền lập pháp trong phạm vi khu vực cũng như bầu chọn nội các cho Bắc Ái Nhĩ Lan. Trụ sở Nghị viện đặt tại Stormont ở Belfast.

Trong khi việc xây dựng Nghị viện đang bị trì hoãn, quyền lập pháp được giao cho chính quyền sở tại Liên hiệp Vương quốc Anh .

Không giống các quốc gia châu Âu khác, Liên hiệp Vương quốc Anh sử dụng hệ thống một đại biểu cho một đơn vị bầu cử (first-past-the-post system) để tuyển chọn thành viên Quốc hội. Do đó, các cuộc tuyển cử và các chính đảng tại Anh bị chi phối bởi Luật Duverger, dẫn đến việc qui tụ các ý thức hệ chính trị tương đồng về một vài chính đảng lớn và hạn chế khả năng của các đảng nhỏ giành được quyền đại diện tại Quốc hội.

Trong lịch sử dân tộc, chính trường nước Anh bị chi phối bởi mạng lưới hệ thống lưỡng đảng, mặc dầu lúc bấy giờ có ba chính đảng đang trấn áp mạng lưới hệ thống chính trị tại đây. Lúc đầu, Bảo thủ và Tự do là hai chính đảng thống trị chính trường, nhưng Đảng Tự do sụp đổ vào đầu thế kỷ 20 và được thế chỗ bởi Đảng Lao động. Trong thập niên 1980, những đảng viên Tự do sáp nhập với Đảng Dân chủ Xã hội để xây dựng xây dựng Đảng Dân chủ Tự do, có đủ tiềm năng để được xem là một chính đảng lớn. Còn có những chính đảng nhỏ hơn tham gia vào những cuộc tuyển cử. Trong số này có vài đảng giành được ghế tại Quốc hội .Trong cuộc tổng tuyển cử gần đây nhất tổ chức triển khai năm 2005, Đảng Lao động giành được thắng lợi với đa phần sút giảm để liên tục cầm quyền, trong khi đảng Bảo thủ và đảng Dân chủ Tự do dành thêm ghế từ đảng Lao động .

Các chính đảng[sửa|sửa mã nguồn]

Các đảng chính trị bắt đầu xuất hiện tại Anh từ năm 1662 sau khi cuộc Nội chiến Anh kết thúc với sự ra đời của Đảng Cung đình (Court Party) và Đảng Nông thôn (Country Party), sau này trở thành Đảng Tory (nay là đảng Bảo thủ, mặc dù vẫn thường được gọi là “Tory”) và Đảng Whig (nay là đảng Dân chủ Tự do). Hai chính đảng này vẫn duy trì vị thế chính trị quan trọng trong cho đến thế kỷ 20.

Tên gọi của hai đảng này bắt nguồn từ cuộc khủng hoảng Dự luật Khai trừ trong những năm 1678-1681 – đảng Whig ủng hộ việc khai trừ Công tước xứ York theo đức tin Công giáo khỏi quyền kế thừa ngai vàng của xứ Anh, Ái Nhĩ Lan và xứ Scotland, trong khi đảng Tory chống lại chủ trương khai trừ này. Cả hai tên gọi được dùng để biểu thị sự khinh miệt: “whiggamor” là “đồ chăn bò” (cattle driver) và “tory” trong tiếng Ái Nhĩ Lan nghĩa là “đồ vô lại” (an outlaw).

Đại thể, đảng Tory có quan hệ với giới thượng lưu và Giáo hội Anh, trong khi đảng Whig thân thiện hơn với giới nghiệp đoàn, kinh tế tài chính và chủ đất .Đảng Cấp tiến Rochdale qui tụ những người theo đuổi khuynh hướng cải cách triệt để, hoạt động giải trí tích cực cho trào lưu hợp tác xã. Họ chủ trương thiết kế xây dựng một xã hội bình đẳng hơn. Đảng này nên được xếp vào cánh tả nếu xét theo tiêu chuẩn đương đại .Sau năm 1815, đảng Tory trải qua một cuộc cải tổ thâm thúy dưới ảnh hưởng tác động của Robert Peel, một nhà công nghiệp, trong năm 1834 với bản Tuyên ngôn Tamworth, Peel phác thảo triết lý ” Bảo thủ ” chủ trương cải cách những tệ nạn trong khi vẫn bảo tồn những tập quán tốt .Năm 1846, do sự không tương đồng về yếu tố tự do thương mại, 1 số ít người ủng hộ Peel tách khỏi đảng Tory để gia nhập đảng Whig và tích hợp với đảng Cấp tiến để xây dựng Đảng Tự do, trong khi chủ trương của Peel vẫn được duy trì trong đảng Tory, từ đó đảng này chính thức đồng ý tên tuổi Bảo thủ .Mặc dù đã được sử dụng trong những thập niên trước đó, tên ” Đảng Tự do ” trở nên tên tuổi chính thức trong năm 1868. Năm 1870 Đảng Tự do xây dựng chính phủ nước nhà, từ đó cùng với Đảng Bảo thủ luân phiên cầm quyền suốt từ cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20 .Năm 1882, Đảng Đại nghị Ái Nhĩ Lan được xây dựng để thế chỗ của Liên minh Cầm quyền Nội địa. Mãi đến năm 1918 đảng này vẫn là chính đảng lớn thứ ba trong chính trường nước Anh, thường thủ giữ vị trí cân đối lực lượng .Năm 1900, Ủy ban Đại diện Lao động sinh ra, đến năm 1906 đổi tên thành Đảng Lao động. Sau Chiến tranh quốc tế thứ nhất, đảng Lao động được xem là động lực cải cách chính tại Anh. Sự hiện hữu của Đảng Lao động ở phe tả của chính trường nước Anh dần dà làm suy yếu Đảng Tự do để sau cuối đẩy đảng này xuống vị trí thứ ba trong nền chính trị vương quốc. Sau những tác dụng nghèo nàn trong những cuộc tuyển cử năm 1922, 1923 và 1924, đảng Tự do đã bị thế chỗ bởi Đảng Lao động trong vị trí của một chính đảng cánh tả .Theo sau hai tiến trình ngắn xây dựng chính phủ nước nhà thiểu số trong năm 1924 và 1929 – 1931, đảng Lao động có được thắng lợi tiên phong sau Chiến tranh quốc tế thứ hai trong cuộc bầu cử năm 1945. Trong những năm còn lại của thế kỷ 20, đảng Lao động cùng với đảng Bảo thủ luân phiên xây dựng chính phủ nước nhà. Phần lớn thời hạn cầm quyền thuộc về Đảng Bảo thủ trong khi Đảng Lao động chịu đựng ” thời kỳ hoạn nạn ” trong những năm 1951 – 1964 ( thất bại trong ba kỳ tổng tuyển cử liên tục ) và năm 1979 – 1997 ( thất bại trong bốn kỳ tổng tuyển cử liên tục ) .Năm 1975, Margaret Thatcher, một chính trị gia hữu khuynh, nắm quyền chỉ huy Đảng Bảo Thủ và bắt tay thực thi những cải cách cơ bản trong chủ trương của đảng hướng theo chủ trương tân tự do. Trong cuộc tổng tuyển cử năm 1979, Thatcher vượt mặt cơ quan chính phủ đảng Lao động của James Callaghan đang gặp khó khăn vất vả sau những cuộc đình công lan rộng đòi tăng lương khởi xướng bởi những nghiệp đoàn trong ” mùa đông bất bình ” năm 1978 – 79 .Trong thập niên 1980 và 1990, dưới sự chỉ huy của người tiếp sau John Major, cơ quan chính phủ Bảo thủ theo đuổi chủ trương tư hữu hóa, đối kháng nghiệp đoàn và tiền tệ, được gọi chung là chủ thuyết Thatcher .Đảng Lao động bầu một nhân vật khuynh hữu, Michael Foot, vào vị trí lãnh tụ đảng sau thất bại trong cuộc tuyển cử năm 1979. Nhằm xử lý những bất bình trong nội bộ đảng, Foot theo đuổi những chủ trương cấp tiến cổ xúy bởi những đảng viên ở hạ tầng cơ sở. Năm 1981, một số ít nghị sĩ cánh hữu xây dựng một nhóm ly khai gọi là Đảng Dân chủ Xã hội ( SDP ) ; hành vi gây phân hóa trong đảng Lao động và được xem là nguyên do dẫn đến sự thất bại của đảng trong suốt một thập niên. Đảng Dân chủ Xã hội xây dựng liên minh với Đảng Tự do, trong những cuộc tổng tuyển cử năm 1983 và 1987 liên minh này được xem là một lựa chọn cho những cử tri tìm kiếm một khuynh hướng trung dung giữa đảng Lao động và đảng Bảo thủ. Sau một vài thành công xuất sắc bắt đầu, đảng Dân chủ Xã hội trở nên ngưng trệ có lẽ rằng vì phải chia phiếu trong vòng cử tri chống đảng Bảo thủ .Cuối cùng vào năm 1988, đảng Dân chủ Xã hội sáp nhập với đảng Tự do để trở thành Đảng Dân chủ Tự do. Sự ủng hộ dành cho đảng tân lập ngày càng tăng từ đó, dành thêm ghế trong Viện Thứ dân qua những cuộc bầu cử năm 1997 và 2001 .

Trong cuộc tổng tuyển cử năm 1983, đảng Lao động thất bại thảm hại trước đảng Bảo thủ. Michael Foot phải ra đi và được thay thế bởi Neil Kinnok trong vị trí lãnh tụ đảng. Kinnok trục xuất nhóm tả khuynh Militant Tendency và tìm cách dung hòa các chính sách của đảng. Sau thất bại sít sao trong cuộc tổng tuyển cử năm 1992, Kinnok bị thay thế bởi John Smith.

Năm 1994, Tony Blair trở nên lãnh tụ đảng Lao động sau cái chết bất thần vì bệnh tim của John Smith. Blair liên tục hướng đảng Lao động về phía hữu bằng cách thả lỏng những quan hệ với giới nghiệp đoàn đồng thời vận dụng nhiều chủ trương của Margaret Thatcher. Chủ trương này, cùng với tiến trình chuyên nghiệp hóa chiêu thức tiếp cận với những phương tiện đi lại truyền thông online, giúp mang lại thành công xuất sắc cho đảng Lao động trong cuộc tổng tuyển cử năm 1997 với thắng lợi vang dội. Do bớt nhấn mạnh vấn đề đến góc nhìn xã hội và tập chú nhiều hơn vào tính dân chủ mà đảng Lao động đã giành được ba thắng lợi áp đảo nhưng lại trở nên lạ lẫm với nhiều đảng viên cốt cán của mình .

Chính quyền địa phương[sửa|sửa mã nguồn]

Vương quốc Anh được phân loại theo những quy mô hành chính địa phương khác nhau với những chức trách riêng không liên quan gì đến nhau. Những đơn vị chức năng hành chính này lại được chia nhỏ thành xã ở vùng quê và phường ở đô thị .Chính quyền địa phương chịu nghĩa vụ và trách nhiệm trong những sự vụ như quản trị giáo dục, vận tải đường bộ công cộng, và quản trị đất công. Chính quyền cũng thường tham gia vào những yếu tố quản trị hội đồng .P. có hội đồng phường, trong 1 số ít khu vực được gọi là hội đồng thị xã hoặc thành phố, cấu thành bởi những nghị viên dân cử. Tại những phường nhỏ, việc điều hành quản lý theo thể thức dân chủ trực tiếp .

Hiện tồn tại hai hình thái chính quyền địa phương phổ biến rộng rãi nhất tại nước Anh: hệ thống cũ với cấu trúc hai cấp, và hệ thống mới với cấu trúc thống nhất. Hệ thống cũ có Hội đồng Quận (District Council) và Hội đồng Hạt (County Council). Hội đồng Quận chịu trách nhiệm thu gom rác, cấp phép quy hoạch và gia cư. Hội đồng Hạt đảm trách các sự vụ như giáo dục, dịch vụ xã hội, vận chuyển công cộng và một vài chức năng địa phương khác.

Chính quyền thống nhất – hiện hữu trên khắp xứ Scotland, xứ Wales, Bắc Ireland và một số ít khu vực thuộc xứ Anh – có cấu trúc hành chính một cấp bằng cách sáp nhập hội đồng quận và hội đồng hạt thành một đơn vị chức năng thống nhất .

Tại đại đô thị London, hiện hữu một hệ thống hành chính độc đáo có cấu trúc hai tầng, theo đó quyền lực được chia sẻ giữa các hội đồng quận và chính quyền đô thị London dưới sự lãnh đạo của một thị trưởng dân cử.

Liên minh Âu châu[sửa|sửa mã nguồn]

Liên hiệp Vương quốc Anh là thành viên của Liên minh Âu châu ( EU ). Như thế, công dân Anh có quyền bầu chọn 78 đại biểu tham gia Nghị viện Âu châu đặt trụ sở tại Brussels và Strasbourg .Trong những năm gần đây, bên trong hai chính đảng lớn xảy ra thực trạng phân hóa về lập trường của nước Anh so với EU, liệu nước Anh nên thôi thúc những mối quan hệ với EU, hoặc cố làm suy giảm quyền lực tối cao siêu quốc gia của tổ chức triển khai này, hoặc giữ nguyên trạng. Sự sự không tương đồng này là một yếu tố nghiêm trọng trong cả hai chính đảng, mặc dầu Đảng Bảo thủ vẫn được xem là bị phân hóa vì điều này trong thời kỳ chấp chính cho đến năm 1997, trong khi Đảng Lao động phải đối lập với sự chia rẽ trong Nội các về những mối quan hệ của nước Anh với EU và với Hiến chương mới của định chế này .

Liên kết ngoài[sửa|sửa mã nguồn]

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.