Vương quốc Northumbria ( ; tiếng Anh cổ: [Norþanhymbra Rīċe] lỗi: {{lang}}: văn bản có thẻ đánh dấu in xiên (trợ giúp); tiếng Latinh: Regnum Northanhymbrorum)[1] là một quốc gia Angle tồn tại ở trung tâm đảo Anh giai đoạn 654 – 954. Theo truyền thống, thực thể này được coi là một trong những thành tố tạo nên Vương quốc Liên hiệp Anh và Ireland về mặt ngôn ngữ và các danh hiệu chính trị – tín ngưỡng liên quan.

Theo các cứ liệu tiếng Anh cổ, tự dạng Northumbria (tiếng Anh cổ: [Norþanhymbre] lỗi: {{lang}}: văn bản có thẻ đánh dấu in xiên (trợ giúp)) được hiểu là khu vực định cư của sắc tộc phía Bắc miền Humber[2].

Khu vực nay là Northumberland thời Anh thuộc La Mã mạt kì hẵng còn thưa vắng với những nhóm man tộc cùng quan binh La Mã. Bắt đầu từ thế kỷ VI khi người Sachsen tới định cư đã diễn ra những cuộc giao tranh cho đến thỏa hiệp giữa những nhóm man tộc nhằm mục đích bảo vệ quyền lợi về thực phẩm và nước uống. Tuy nhiên, sự hợp chủng trong tiến trình giao thoa ngôn từ và sắc tộc khiến người Northumbria không được coi là chung huyết thống với người Scotland hay Anh tân tiến – những nhóm sẽ đến muộn hơn ở vài thế kỷ sau .

  • Thống nhất Bryneich-Derenrice (654 – 665)

Theo tạp thư của thánh Bede, năm 654 đã diễn ra sự kiện hợp nhất hai tiểu quốc Bryneich và Derenrice thành vương quốc Northumbria, mà ý nghĩa nguyên danh đã phản ánh tính chất đa dạng văn hóa chủng tộc thời kì đầu.

Ōswīg – chúa tể Bryneich được tôn làm quốc vương trải qua cuộc hôn nhân gia đình với người con gái nặc danh của vua Derenrice là Ēadwine .

  • Vương quốc Northumbria (665 – 875)

Trong khoảng chừng ba thế kỷ, Northumbria bành trướng dần và án ngữ khu vực TT hòn đảo Anh, mà nay là Trung-Nam Scotland và Bắc Anh. Người Northumbria tận dụng khoảng trống địa lý nhiều núi đá ít sông hồ để tiến dần về biển Bắc, có hạm quân tiến được tới những mỏm đất nay thuộc Phần Lan, có quan hệ thương mại ngặt nghèo với những liệt cường Scandinavia và còn nhiều lần giúp quân Sachsen vượt mặt những cánh quân La Mã .

  • Anglia thuộc Đan Mạch (876 – 914)

Những cuộc xâm lăng thô bạo của người Viking khiến quốc gia Northumbria lâm vào tình thế bị động và suy giảm khả năng phòng thủ. Để tránh các mối nguy suy sụp hoàn toàn, người Northumbria phải tiếp nhận sự bảo hộ dù nửa vời của Đan Mạch. Động thái này được coi là nhiều tính ngoại giao hơn thực tế. Từ những năm này, Northumbria phải chịu cống nạp cho Đan Mạch dưới hình thức đóng thuế thương mại.

  • Anglia thuộc Na Uy (914 – 954)

Northumbria phân rã thành nhiều lãnh địa với công dụng tương tự một tiểu quốc. Triều đình Northumbria đánh mất tính chính thống và bị cô lập, phải dựa vào sự tương hỗ của Na Uy về mặt quân sự chiến lược. Nhìn chung ở quá trình sau cuối này, Northumbria thu nhỏ chỉ còn bằng một tỉnh của vương quốc Anh. Sau đó, nó bị phân mảnh ra cho những vua Scotland và Anh theo hình thức nhượng địa có lãi suất vay .

Northumbria xuất hiện ở giai đoạn đầu lịch sử Anh quốc độc lập, khi bắt đầu có các khái niệm bản địa hóa ngôn ngữ – triết lí chính trị trước sự ảnh hưởng của văn minh La Mã. Văn học và âm nhạc Northumbria hình thành nhờ các nhóm sắc tộc ít ỏi vùng Trung Anh đã góp phần được coi là lớn nhất trong sự phát triển văn hóa quần đảo Anh trung kì trung đại.

Vương thất Anh ngày nay tự coi là sự thừa kế những vương thất từng được công nhận trong lịch sử vẻ vang Anh quốc, trong đó có Northumbria. Thành tố Northumbria trong kim miện Đế quốc Anh gồm : Công tước York, hai sọc đỏ-vàng trên vương kì .

Trong kịch phẩm Hamlet của tác giả William Shakespeare, nhân vật vương tử Đan Mạch Hamlet được dượng Claudius cử làm đặc sứ Đan Mạch tới Northumbria đòi khoản cống nạp thường niên, nhưng mục đích là sai người ám sát chàng trên thuyền rồi đổ lỗi cho vua Northumbria để có cớ xâm lăng.

Trong phim Người Vikingr năm 1958 dựa theo tác phẩm của Edison Marshall có đề cập đến cuộc chiến tranh kim miện Northumbria giữa vua Ragnar người Viking với các vua gốc Northumbria gồm Ælla, Ecgberht và đứa con rơi Eiríkr Haraldsson.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *