Đó là câu truyện của ông Nguyễn Minh Việt, quản trị HĐQT kiêm Giám đốc Công ty CP Mặt trời xanh ( Green Sun ) .
24 người của khóa ông đi du học, có 8 người, với những trình độ họ xác lập về Nước Ta sẽ khó tăng trưởng, họ đã ở lại Nhật hoặc đến những nước cần họ .
16 người trở về đã vượt qua những quá trình khó khăn vất vả, tăng trưởng mình trong những công ty Nhật một thời hạn sau đó tự ra mở công ty và thành những người kinh doanh lớn và khá nổi tiếng trong giới người kinh doanh Việt .

Ông Nguyễn Minh Việt nằm trong số họ.

Năm 1996 – 2003 : ông Việt du học Nhật, tốt nghiệp khoa CNTT trường Tokyo Institute of Technolgy ( Đại học Công Nghệ Tokyo ) .
2003 – 2005 : Về việt nam, làm kỹ sư cầu nối cho công ty ứng dụng của Nhật tại việt nam .
2005 : xây dựng công ty Green Sun, hoạt động giải trí trong nghành ứng dụng ERP ( loại sản phẩm Asoft ERP ), và dịch thuật đa ngôn ngữ .
Câu chuyện của ông Việt, và của thế hệ ông, đáng để những bạn trẻ nên tâm lý .

Ông Nguyễn Minh Việt
Ông Nguyễn Minh Việt

Tạo cơ chế thoáng cũng là một cách cống hiến

Với tư cách một người đã đi du học, quay trở lại, thành công và có những thưởng thức đặc biệt quan trọng trong một hành trình dài lập nghiệp, hẳn ông có nhiều thứ để nói hơn những bạn chưa về nước .
Cũng như, có nhiều thứ để nói hơn những người chưa từng đi du học – trong câu truyện nơi ở hay nên về, thưa ông ?
Câu chuyện mọi người đang cãi nhau, tôi nghĩ rằng người Nước Ta chưa biết cách nghị luận. Họ chỉ nghĩ hoặc là đen, hoặc là trắng mà không đồng ý cho nhau một vùng màu xám .
Cũng giống như vài tháng trước Thành Phố Hà Nội bàn chuyện chặt cây ví dụ điển hình. Người ta chỉ bàn chuyện chặt hay không, mà người ta không khi nào bàn chuyện chặt bao nhiêu là vừa .
Khi TP.HN định chặt 6300 cây thì rùm beng lên. Đến lúc mưa bão, mấy cây đổ, thì phe không chặt quay lại hả hê .
Tại sao người ta không nhìn hai chiều để thấy, hàng năm chặt những cây loại nào, thực trạng thế nào để không gây tai nạn đáng tiếc, cản trở giao thông vận tải trong mùa mưa và bão ? Cũng như chặt với số lượng thế nào, để thành phố đủ bóng cây xanh ?
Lấy tầm nhìn của ông này ép cho ông kia là không ổn. Trong khi đó, họ chưa thống nhất một định nghĩa thế nào là góp sức, thì làm thế nào tranh luận đi đến điểm chung ?
Câu chuyện về hay ở cũng thế thôi. Có những người nên về, có những người nên ở lại .
Những người nên ở lại, là những người học về những ngành nghiên cứu và điều tra quá sâu xa mà ở Nước Ta không có điều kiện kèm theo cho họ được làm những thứ họ học .
Như nghiên cứu và điều tra về ngoài hành tinh, hóa nguyên tử, triết lý toán …, nếu có về cũng sẽ dễ bị thui chột vì đơn thuần họ chỉ phát huy được khi họ có môi trường tự nhiên nghiên cứu và điều tra .
Những người nên về là những người học về những ngành ứng dụng, kinh doanh thương mại, hóa dầu …, vì trong nước đang rất nhiều thời cơ cho những lao động hạng sang những ngành này .
Nếu bắt họ về “ góp sức ” thì tội họ quá. Không làm được việc thì góp sức nỗi gì ? Đừng bắt người ta mặc áo gấm đi đêm .
Dù tôi không phủ nhận, nếu họ có về, họ cũng phải đương đầu với 1 số ít thứ rất khó khăn vất vả, như chúng tôi đã từng đương đầu .
Những khó khăn vất vả mà ông vượt qua đó là những gì, thưa ông ?
Thời gian 2 năm đầu tôi về, tôi làm công ty Nhật nên không mấy gặp khó khăn vất vả gì. Một người làm công ăn lương, hưởng theo năng lượng, làm theo lao động, ở đâu cũng không khó .
Nhưng khi mở công ty cũng gặp nhiều khó khăn vất vả lắm. Điều này ai cũng tưởng tượng được. Nào sách vở thủ tục, nhân sự yếu kém, khó có nguồn như mong ước .
Hay là khó khăn vất vả từ phía chính tôi lúc đó, chưa biết cách kinh doanh thương mại hay quản trị doanh nghiệp khi ra đứng một mình .
Nhưng quan trọng nhất là chọn hướng xử lý sao cho có lợi nhất. Chẳng làm gì ghê gớm đến mức đánh mất mình, chúng tôi vẫn vượt qua hết và thực tiễn những khó khăn vất vả đó đã trở thành quá khứ .
Vậy theo ông, góp sức, hiểu cho tròn nghĩa nhất, là gì ?
Tôi làm đúng việc của tôi và những việc đó có ích cho xã hội thì đó là góp sức .
Hồi tôi về Nước Ta tôi chẳng có khái niệm góp sức là gì đâu. Làm ở trong nước hay quốc tế, tôi làm cho đời sống của tôi ổn lên đã .
Sau này tôi làm doanh nghiệp, thì nộp thuế cũng là góp sức. Mỗi người có một cách góp sức không ai giống ai, đúng với những giá trị mà họ có .
Giáo sư Ngô Bảo Châu đâu nộp đồng thuế nào cho Nước Ta trước đây, nhưng những góp phần của ông cho quả đât, làm rạng danh người Việt, đó cũng là góp sức .
Cống hiến có những cái hữu hình nhưng cũng có những cái vô hình dung. Thế nên, tốt nhất đừng tranh cãi nhau chuyện góp sức làm gì .
Và đừng tự bó hẹp nghĩa góp sức bằng hai cái khuôn là về hay ở. Từ góp sức không nằm trong hai cái khuôn đó .
Ý ông là, hãy xem góp sức bằng hành động, chứ đừng nghe góp sức bằng … đạo đức ?
Bây giờ tôi thử hỏi, tất cả chúng ta cứ nói du học sinh không về là không góp sức. Vậy, có bao nhiêu sinh viên ở ngoại tỉnh, sau khi học xong ĐH về lại tỉnh cũ của mình thao tác ?
Hầu hết, họ ở lại những thành phố lớn thao tác, câu truyện có khác gì không ?
Người ở ngoại tỉnh, nhà bỏ tiền cho đi học, họ tìm nơi tốt hơn để thao tác ở một thành phố khác. Và anh du học sinh tự đi học bằng học bổng tự xin, họ ở lại thao tác cho quốc tế .
Hai điều đó không khác gì nhau. Và cũng không được yên cầu khái niệm “ góp sức ” lên họ .
Đó là lựa chọn của họ. Và họ chọn môi trường tự nhiên để bộc lộ đúng giá trị mà họ cần có .
Mà một thực tiễn, ví dụ ở 1 số ít địa phương, những người có trình độ trình độ chưa chắc đã tương thích với những thứ địa phương đó cần. Mà trong trường hợp có cần, nhiều khi cũng không đến lượt họ .
Chúng ta, ai tương thích cái gì cứ chọn cái đó. Không cứ người ta không chọn đi cùng đường với mình thì tất cả chúng ta quay lại phê phán họ ? Mỗi người một thực trạng, không ai giống ai .
Người ta có quyền chọn con đường mình đi, việc làm mình làm, đó là sự sòng phẳng. Mà trước hết là ở sự sòng phẳng với chính bản thân họ. Sự sòng phẳng này, không nên được gán cái mác giá trị là góp sức hay không .
Cũng nhân sự tranh luận ấy, tôi muốn biết cách nhìn của ông về góp sức của cả đôi bên : “ bên đi học ” khi chưa thưởng thức thực tiễn mà đã … đưa ra quyết định hành động ; “ bên ở nhà ” thì chưa đi du học, mà cũng đòi người ta góp sức như đúng rồi ?
Đúng thế. Hỏi những ông ở nhà xem những ông đã góp sức được như mấy ông đi du học hay chưa ?
Khi yên cầu người khác góp sức, thì anh cũng nên góp sức trước đi đã. Việc tạo một chính sách thoáng, tốt cho sự tăng trưởng, cũng là góp sức đấy chứ !
Tôi nhắc lại, người ta ở hay về trước hết họ cũng đều nghĩ làm được cái gì đó cho mình, đừng đưa ra vội khái niệm góp sức để phủ đầu họ .
Làm cho đời sống của mình tốt lên ắt sẽ góp sức được. Chứ không làm gì hoặc làm lèo tèo thì góp sức cho ai, góp sức cái gì, khi mà tự nuôi mình còn chưa nổi ?
trái lại, nhiều cá thể giàu thì xã hội cũng giàu, quốc gia cũng giàu. Chứ làm gì có chuyện cái này giàu còn cái kia thì không ?
Còn có trình độ mà không tương thích với Nước Ta, thì không về cũng là một cách góp sức .

Ông Việt giản dị trong cuộc sinh nhật công ty
Ông Việt giản dị trong cuộc sinh nhật công ty

“Tôi không nhận dân du học vì họ chảnh và đòi lương cao”

Tôi muốn hỏi ông, là một người tăng trưởng doanh nghiệp, tuyển dụng nhiều nhân sự, chắc như đinh có những sinh viên du học. Ông thấy có sự khác nhau nào đó về chất lượng của 2 luồng nhân lực này không ?
Khác nhiều chứ. Nó khác nhau như thể giữa ĐH và cao đẳng, giữa trường xịn và một trường dân lập nào đó .

Dù rằng trong nước có nhiều nhân sự tốt và du học cũng có một số bạn khá lởm khởm. Nhưng công bằng mà nói, mấy bạn du học có đầu vào tốt hơn thì dĩ nhiên đầu ra cũng tốt hơn.

Công ty ông có nhiều bạn du học về không ?
Công ty tôi không có ai du học về, trừ tôi .
Sao ông không nhận sinh viên du học, thưa ông ?
Vì họ rất chảnh, đòi lương cao lắm .
Một cách công minh, ông thấy sự chảnh và đòi lương cao của họ có thỏa đáng không ?
Tôi nghĩ tùy ngành. Có những ngành thì điều đó là thỏa đáng. Nhưng có ngành thì không .
Công ty của tôi tập trung chuyên sâu cho 2 ngành là ứng dụng và dịch thuật, thì cả hai ngành này đều không thiết yếu phải là du học sinh quá giỏi .
2 ngành đó cần người chăm và khá. Vì ứng dụng bên tôi không phải điều tra và nghiên cứu ra một cái gì đó to tát, không phải giám sát gì ghê gớm, mà là ứng dụng quản trị doanh nghiệp thường thì thôi .
Dịch thuật bên tôi cũng cần những người cần mẫn, tỉ mỉ, có nghĩa vụ và trách nhiệm với bài dịch. Họ không cần phải những người biết quá nhiều thứ .
Thay vào đó, bên tôi thiết kế xây dựng một quy định, quy trình tiến độ để người thông thường nhất cũng hoàn toàn có thể thao tác hiệu suất cao nhất. Bên công ty tôi tuyển dụng không cần bằng cấp. Có nhiều bạn chưa tốt nghiệp .
Lúc này, bạn nhân sự cánh tay phải của tôi là chưa tốt nghiệp ĐH .

Nếu tiềm năng lớn thì không cần mời họ cũng về

Là người quay trở lại và thành công, ông nghĩ gì về yếu tố du học sinh “ về để biến hóa ” nền kinh tế tài chính quốc gia tốt lên ?
Tôi cũng không đặt nặng là họ “ về để biến hóa ” quốc gia đâu. Bản thân đời sống luôn tăng trưởng. Nếu quốc gia nhiều tiềm năng thì chẳng cần bắt họ về họ cũng tự về .
Mà nhiều khi họ không về thì đã có những bộ óc quốc tế thông nhạy cũng đã nhảy vào khai thác để hai bên cùng có lợi .
Những bạn nào học bằng tiền nhà nước, nghĩa vụ và trách nhiệm là phải về. Nếu không về phải đền bù hợp đồng sòng phẳng. Điều này có cam kết rõ ràng .
Tức là, nếu cảm thấy mình về đó mà không ổn, cứ trả lại tiền để đổi lấy thứ mình thích. Cái đó có pháp luật rõ ràng mà .
Những ai đi học bằng tiền tự cung tự túc, hoặc học bổng họ xin, họ thích ở đâu là quyền của họ. Về hay không đơn thuần là lựa chọn của họ .
Nếu những bạn đủ năng lực, giám đương đầu và quan trọng nhất là có đất diễn thì cứ về thôi .
Hiện nay, rất nhiều doanh nghiệp tư nhân được mở ra trong đó có không ít doanh nghiệp Việt vươn tay ra quốc tế để quốc tế hóa thương hiệu. Đó là một thời cơ tốt và thuận tiện cho những bạn du học sinh trở lại thao tác, phải không ông ?
Đó là thời cơ tốt. Tôi thấy nhiều người đã về và rất thành công .
Ngay lứa của chúng tôi, du học sinh ở Nhật, đi có 24 người, thì 16 người về thì cả 16 người đều là giám đốc của những công ty và rất thành đạt .
Khóa tôi có Võ Trọng Nghĩa cũng là một kiến trúc sư rất thành công cùng 1 số ít người đã lên hàng triệu phú .
Lứa chúng tôi đi học những ngành rất thực tiễn như điện, điện tử, tin học, cơ khí .
Điểm chung nào để lý giải cho sự thành công của 16 người lứa của ông, thưa ông ?
Chúng tôi đều có một điểm chung khi về : làm cho công ty Nhật 1 đến 2 năm cho đến khi tự thấy mình đủ công sức của con người thì tự ra mở công ty .
Còn những người không về thì họ là những người chọn những chuyên ngành mà họ biết về Nước Ta chẳng tăng trưởng được. Chẳng sao cả. Mọi người vẫn rất niềm hạnh phúc với lựa chọn của mình .
Có thể, hồi chúng tôi về Nước Ta, từ năm 2000 đến 2005, thời gian thiếu nhân lực tiếng Nhật. Nên ông nào về cũng giữ chức tối thiểu là manager trong những tập đoàn lớn lớn .
Sau 2 năm, họ tự tách ra làm riêng .
Dạo gần đây, lượng nhân lực tiếng Nhật về cũng nhiều và thời cơ có giảm đi một chút ít. Nhưng phải công nhận lứa chúng tôi thuận tiện .
Có nghĩa là, thế hệ sau ông, thời cơ của họ đang ít hơn ?
Cái đó tùy thuộc vào năng lượng của mỗi người. Điều tự hào mà tôi có thế nói, ở lứa chúng tôi, đầu vào du học điểm khá cao .
Cơ hội nhỏ hơn rất lâu rồi một chút ít nhưng vẫn còn rất nhiều. Nhật góp vốn đầu tư vào Nước Ta khá nhiều và cũng rất cần những vị trí quản trị cấp cao .
Nhưng điều đáng nói là lứa gần đây đầu vào kém hơn chứ không phải thời cơ ít đi. Vì hồi chúng tôi đi Nhật, theo học bổng cơ quan chính phủ Nhật, tuyển chọn rất khắc nghiệt .
Bây giờ câu truyện đã khác. Học bổng nhiều ê hề ra và nguồn vào thấp hơn thời xưa một chút ít. Hơn nữa, giờ nhiều người có tiền, cho con đi du học cũng nhiều. Và những dịch vụ du học mọc lên như nấm .
Ông có nhận thấy sự khác nhau nào đó giữa du học sinh được huấn luyện và đào tạo từ những nước khác nhau không ?
Khác nhiều chứ. Du học sinh ở Nhật, về thì dễ kiếm việc tốt và con đường tăng trưởng thuận tiện hơn vì lúc bấy giờ Nhật đang góp vốn đầu tư vào Nước Ta khá mạnh và tiếng Nhật là thứ ngôn từ không nhiều người biết .
Người Nhật họ vừa coi trọng tình cảm kiểu châu Á nhưng lại rất rõ ràng, tráng lệ trong việc làm. Trong khi, từ Nhật về Nước Ta thì dễ tìm thấy sự thân mật hơn .
Người Nhật họ đâu ra đấy, thao tác rất rõ ràng, nên những bạn học được tính kỷ luật và tính chịu nghĩa vụ và trách nhiệm rất cao .
Ở Âu, Mỹ trừ trường hợp mái ấm gia đình có thế, hay được nâng đỡ, còn nữa sẽ hơi khó hơn vì kiểu thao tác của người phương Tây khác với người châu Á và chơi với nhau bằng luật 100 % .
Thế nên, cũng dễ thông cảm cho những bạn du học trời Tây, nhất là những bạn đi du học từ khi còn trong trường đại trà phổ thông, về sẽ dễ bị sốc văn hóa truyền thống .
Và nếu ai chơi kiểu Tây quen rồi, về Nước Ta khá khó thích nghi .
Vậy điều trở ngại cho những người ở lại quốc tế, theo ông được biết, là những gì ?
Nếu xác lập làm công thì làm ở quốc tế khá thuận tiện. Bất cứ một sinh viên nào của Nước Ta khi học xong đều dễ kiếm việc ở quốc tế và dễ được đảm nhiệm bởi người Nước Ta vốn chịu khó .
Nhưng ở quốc tế để làm chủ được rất là khó. Cơ hội bên đó không dành cho nhiều người Việt lắm. Cách nhìn của người quốc tế với người Việt vẫn có sự phân biệt này nọ .
Về Nước Ta, nếu đủ sức làm chủ thì sẽ bật lên nhanh lắm. Thị trường luôn có chỗ cho những người giỏi, biết tạo ra thời cơ và vượt qua mọi sóng gió
Với tầm nhìn một người kinh doanh, ông tưởng tượng ra bức tranh Nước Ta sẽ như thế nào nếu những người giỏi được đào tạo và giảng dạy chuyên nghiệp từ quốc tế về đây, vượt qua mọi khó khăn vất vả thử thách để thao tác ?
Các bạn học xong và tốt nghiệp mới chỉ là một chặng đường thôi. Các bạn cũng không nên tưởng tượng về Nước Ta quá nhiều khi những bạn còn chưa học xong hoặc chưa có thưởng thức việc làm .
Tôi vẫn nhắc lại, đất lành chim đậu. Thời cơ ở Nước Ta luôn có. Nếu có thêm những người kinh doanh lớn, những giáo sư giỏi ở những trường, … thì bức tranh Nước Ta sẽ rất đẹp .
Cảm ơn ông về cuộc trò chuyện !

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *