Nhà hát Lớn Hà Nội là một công trình kiến trúc tại thành phố Hà Nội, Việt Nam, phục vụ biểu diễn nghệ thuật. Nhà hát tọa lạc trên quảng trường Cách mạng tháng Tám, vị trí ở số 1A phố Tràng Tiền, phường Tràng Tiền, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội, không xa hồ Hoàn Kiếm và Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, cạnh khách sạn Hilton Hanoi Opera, nhìn ra các vườn hoa Nhà hát Lớn và vườn hoa 19-8. Công trình được người Pháp khởi công xây dựng năm 1901 và hoàn thành năm 1911, theo mẫu Nhà hát Opéra Garnier ở Paris nhưng mang tầm vóc nhỏ hơn và sử dụng các vật liệu phù hợp với điều kiện khí hậu địa phương. Tác phẩm của hai kiến trúc sư Harlay và Broyer mang nhiều màu sắc, đường nét kiến trúc của các nhà hát ở miền Nam nước Pháp, có cách tổ chức mặt bằng, không gian biểu diễn, cầu thang, lối vào sảnh… giống với các nhà hát ở châu Âu đầu thế kỷ 20.[1] Mặc dù là một công trình kiến trúc mang tính chiết trung, được pha trộn nhiều phong cách, nhưng Nhà hát Lớn Hà Nội vẫn mang đậm dáng vẻ Tân cổ điển Pháp, đặc biệt ở kết cấu kiến trúc, kiểu mái hai mảng lợp ngói đá đen cùng các họa tiết trang trí bên trong. Ra đời muộn hơn các nhà hát ở Thành phố Hồ Chí Minh và Hải Phòng, nhưng Nhà hát Lớn Hà Nội có kiến trúc hoàn chỉnh nhất và trở thành một hình ảnh quen thuộc, đặc trưng của thành phố Hà Nội.[2]

Ngay từ khi hoàn thành xong, Nhà hát Lớn đã giữ vai trò một trong những TT văn hóa truyền thống quan trọng của Hà Nội Thủ Đô, nơi diễn ra liên tục những hoạt động giải trí văn hóa truyền thống, trình diễn nghệ thuật và thẩm mỹ. Nhà hát Lớn là nơi khai sinh và tôn vinh kịch nghệ cùng sân khấu Nước Ta, cũng như những mô hình nghệ thuật và thẩm mỹ giao hưởng, hợp xướng, nhạc kịch, vũ kịch. [ 3 ] Không chỉ vậy, nhà hát còn là một khu vực mang đậm những dấu ấn lịch sử vẻ vang, từng là nơi Quốc hội tiên phong của nước Nước Ta độc lập nhóm họp và trải qua Hiến pháp năm 1946, bản Hiến pháp tiên phong của Nước Ta cũng như list chính phủ nước nhà Liên hiệp Kháng chiến Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ( Hồ Chí Minh đứng đầu ) ; Toàn quốc Kháng chiến Ủy viên Hội ( Võ Nguyên Giáp làm quản trị ) ; Quốc gia Cố vấn đoàn ( Vĩnh Thụy làm đoàn trưởng ). [ 4 ]Sau một thời hạn dài bị xuống cấp trầm trọng, khu công trình lấy lại được vẻ đẹp xưa cũ sau đợt trùng tu từ năm 1995 đến năm 1997, chuẩn bị sẵn sàng cho Hội nghị thượng đỉnh của Cộng đồng Pháp ngữ. Ngày nay, Nhà hát Lớn là một trong những khu vực trình diễn quan trọng bậc nhất ở TP. Hà Nội, được những người làm thẩm mỹ và nghệ thuật coi như một ” ngôi đền ” dành cho nghệ thuật và thẩm mỹ cổ xưa. [ 3 ] Cũng như nhiều khu công trình kiến trúc và cả những mô hình văn hóa truyền thống phi vật thể khác, Nhà hát Lớn TP.HN trở thành vật chứng cho một tiến trình lịch sử vẻ vang của thành phố, thời kỳ mà những nền văn hóa truyền thống giao thoa lẫn nhau. [ 1 ] Nhà hát Opéra Garnier ở Paris, hình mẫu kiến trúc của Nhà hát Lớn Hà Nội.[5]

Nhà hát thành phố, tên cũ của Nhà hát Lớn, cùng quảng trường đầu thế kỷ 20.

Vị trí của Nhà hát Lớn TP. Hà Nội xưa kia là một vùng đầm lầy thuộc đất của hai làng Thạch Tần và Tây Luông, giáp gianh với làng Cựu Lâu, thuộc tổng Phúc Lân ( hay tổng Hữu Túc [ 6 ] ), huyện Thọ Xương. [ 7 ] Năm 1808, một trường đúc tiền ( tên chữ Hán : Bảo truyền cục ) được xây dựng tại khu vực này, với phía bắc là phố Tràng Tiền thời nay, nam là phố Phạm Sư Mạnh, Đông là phố Phan Chu Trinh và tây là phố Ngô Quyền. Phía hướng đông bắc của đầm lầy nhà hát rất lâu rồi là cửa ô tên Tây Long ( hay Tây Luông ), lấy theo tên của bến đò thời Lê đậu ở bãi sông cùng tên. Ngày 20 tháng 7 năm 1786, quân Tây Sơn tiến vào thành Thăng Long qua bến sông và cửa ô này đã đánh vào trận địa của chúa Trịnh Khải ở hai bên lầu Ngũ Long ( TT Bưu điện TP. Hà Nội ngày này ). Bến sông này cũng là nơi tận mắt chứng kiến cuộc tháo chạy ngày 30 tháng 1 năm 1789 ( mùng 5 Tết Kỷ Dậu ) của quân nhà Thanh do Tôn Sĩ Nghị chỉ huy sau thất bại đồn Khương Thượng trước đô đốc Long .Ngay từ khi mới tới TP.HN vào năm 1883, người Pháp đã sớm có dự tính thiết kế xây dựng ở thành phố này một khu vực dành cho trình diễn nghệ thuật và thẩm mỹ. Rạp hát tiên phong được mang tên rạp Chùa Bút nằm ở khoảng chừng đất trống trước cửa đền Ngọc Sơn, ảnh hưởng tác động bởi khu công trình Tháp Bút ở gần đó. [ 8 ] Vào năm 1887, nhân ngày hội chợ trên phố Tràng Thi, một hiệu buôn Hoa kiều đã cho kiến thiết xây dựng ở đầu phố Hàng Cót – khi đó mang tên phố Takou – một rạp hát chuyên diễn tuồng Tàu. Mặc dù vậy, rạp hát này lại được một bác sĩ người Pháp tên Nico thay mặt đứng tên và nhiều lúc cũng dành cho những đoàn thẩm mỹ và nghệ thuật từ Pháp sang trình diễn. Rạp Takou, tuy không tương thích cho những hoạt động giải trí thẩm mỹ và nghệ thuật Tây phương, nhưng chính là rạp hát tiên phong ở TP.HN theo kiểu Tây phương. [ 9 ]Vào năm 1899, Hội đồng thành phố dưới sự chủ tọa của Công sứ Thành Phố Hà Nội Richard đã ý kiến đề nghị lên Toàn quyền Đông Dương, xin thiết kế xây dựng một nhà hát cho thành phố. [ 10 ] Vị trí lựa chọn là khu vực đầm lầy thuộc hai làng Thạch Tần và Tây Luông. Đồ án phong cách thiết kế được xét duyệt là của hai kiến trúc sư người Pháp Broyer và V. Harley, họa theo hình dáng nhà hát Opéra Garnier nổi tiếng ở Paris. Trong quy trình kiến thiết thì có sự tham gia của kiến trúc sư François Lagisquet chỉnh trang thay thế sửa chữa thêm họa đồ. Với kinh phí đầu tư lên đến 2 triệu franc, dự án Bất Động Sản Nhà hát thành phố ở TP.HN đã gây nên tranh cãi trên một số ít báo chí truyền thông tại Pháp thời đó. [ 11 ] Ngày 7 tháng 6 năm 1901 thì thi công thiết kế xây dựng do hai hãng thầu Travary và Savelon đứng thầu, kiến trúc sư Harley giám sát. Harley lúc bấy giờ cũng là thanh tra đô thị của TP.HN. [ 9 ] Vì kiến thiết xây dựng trên một vũng lầy nên việc san lấp mặt phẳng gặp khá nhiều khó khăn vất vả. 35 nghìn cây cọc tre được đóng xuống trước khi đổ lớp bê tông dày 0,9 mét làm nền tòa nhà. [ 7 ] Phần móng được xây bằng đá tảng ; khu vực sân khấu sử dụng gạch chịu lửa để đề phòng hỏa hoạn, phần mái nhà lợp bằng phiến thạch trang trí kẽm thếp vàng, đường vòng quanh mái trang trí gạch tráng men. [ 9 ] Công trình sử dụng tới 12.000 m³ vật tư, gần 600 tấn gang thép, với khoảng chừng 300 công nhân tham gia thiết kế mỗi ngày. [ 10 ]

Sau 10 năm xây dựng, Nhà hát thành phố được khánh thành. Để gắn tên mình với sự kiện này, nhóm kịch nghiệp dư Philarmonique của những người Pháp tại Hà Nội khi đó đã tập một vở hài kịch. Công trình tuy đã hoàn thành nhưng sân khấu lúc bấy giờ vẫn thiếu màn kéo, phông cảnh. Để khắc phục, đoàn kịch đã lấy vải thô may lại rồi vẽ hình hồ Gươm cùng tháp Rùa để làm màn kéo. Nhà hát dùng tấm màn này 16 năm cho đến khi được thay thế bằng một tấm màn vải satanh, và tới năm 1932, nhà hát mới trang bị màn nhung theo kiểu sân khấu của Ý. Tối ngày 9 tháng 12 năm 1911, lễ khai trương nhà hát bắt đầu với vở hài kịch bốn hồi Le Voyage de monsieur Perrichon (Chuyến đi của ông Perrichon) của Eugène Labiche và Édouard Martin. Số tiền thu được từ buổi biểu diễn được nhóm kịch Philarmonique ủng hộ cho những trẻ em lai sống lang thang trên phố.[9]

Nhà hát Lớn Hà Nội không chỉ có giá trị đơn thuần về kiến trúc. Rộng hơn, từ đầu thế kỷ 20, đó cũng là nơi chứng kiến những cuộc “tiếp xúc” đầu tiên giữa Việt Nam với văn hóa, nghệ thuật phương Tây, cụ thể là âm nhạc và sân khấu.[12]
— Nhà sử học Dương Trung Quốc

Các đại biểu Quốc hội Nước Ta khóa 1, kỳ họp thứ hai chụp ảnh với Hồ Chí Minh trước cửa chính nhà hát Lớn TP. Hà Nội ngày 28/10/1946Khi hoàn thành xong với 870 chỗ ngồi, Nhà hát Lớn TP.HN là một khu công trình quy mô rất lớn nếu so với dân số TP. Hà Nội khi đó. [ 7 ] Nhà hát trở thành TT những sự kiện văn hóa truyền thống, nghệ thuật và thẩm mỹ dành cho người Pháp và một số ít ít người Việt thượng lưu ở TP. Hà Nội. Đây cũng là khu vực màn biểu diễn lý tưởng cho những đoàn kịch, ban nhạc từ Pháp và châu Âu tới lưu diễn. [ 9 ] Khoảng thời hạn về sau, một số ít buổi trình diễn của những nghệ sĩ người Việt với mục tiêu từ thiện như quyên góp cứu nạn những vùng lụt lội, thiết kế xây dựng nhà tế bần … cũng khởi đầu được trình diễn ở đây. Từ năm 1940, nhiều đoàn kịch nói Nước Ta đã hoàn toàn có thể thuê lại nhà hát để trình diễn. Từ đó Nhà hát Lớn Thành Phố Hà Nội không còn là khu vực chỉ dành cho người Pháp. Sự hình thành những tầng lớp thị dân cùng tri thức mới đã biến nơi đây thành cái nôi cho nhiều hoạt động và sinh hoạt thẩm mỹ và nghệ thuật của người Việt. [ 8 ] Không chỉ là một khu vực văn hóa truyền thống, Nhà hát Lớn Thành Phố Hà Nội cùng trung tâm vui chơi quảng trường Nhà hát còn là nơi diễn ra nhiều sự kiện lịch sử dân tộc quan trọng. Vào ngày 17 tháng 8 năm 1945, trên trung tâm vui chơi quảng trường Nhà hát đã diễn ra cuộc mít tinh ra đời Mặt trận Việt Minh [ 13 ]. Ngày 28 tháng 8 năm 1945 đã diễn ra một trong những cuộc duyệt binh tiên phong của Nước Ta Giải phóng quân, tiền thân của Quân đội Nhân dân Nước Ta. [ 14 ] Ngày 16 tháng 9 năm 1945, Hồ Chí Minh đã phát động Tuần lễ vàng quyên góp ủng hộ nhà nước tại Nhà hát Lớn. Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa khóa I họp phiên tiên phong ở nhà hát vào ngày 2 tháng 3 năm 1946 [ 4 ] và liên tục ở đây cho đến năm 1963, khi Hội trường Ba Đình được kiến thiết xây dựng. [ 8 ] [ 10 ] Nội thất nhà hát trong một tấm bưu ảnh thời Pháp thuộcCuối thế kỷ 20, Nhà hát Lớn TP. Hà Nội sau hơn 80 năm sống sót đã rơi vào thực trạng xuống cấp trầm trọng trầm trọng. Phần chân tường nhà hát phủ đầy rêu phong, nhiều chỗ mái ngói bị thay thế sửa chữa bằng mái tôn. [ 11 ] Bên trong, những trang trí, vật tư, sắc tố, tiện lợi Giao hàng và thiết bị kỹ thuật quan trọng đều quá cũ kỹ, lỗi thời. Nhiều hoa văn bị quét vôi phủ kín trong những lần thay thế sửa chữa trước đó. [ 9 ] Xung quanh trung tâm vui chơi quảng trường ngày càng Open nhiều những khu công trình không tương thích, khiến phá vỡ khoảng trống kiến trúc của nhà hát. [ 10 ]Giữa thập niên 1990, để sẵn sàng chuẩn bị cho Hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng Pháp ngữ lần thứ 7 diễn ra tại TP.HN vào tháng 11 năm 1997, [ 15 ] nhà nước Nước Ta đã quyết định hành động trùng tu Nhà hát Lớn với kinh phí đầu tư 156 tỷ đồng, tương tự khoảng chừng 14 triệu đô la. [ 7 ] Dự án được khởi đầu năm 1995 và hoàn thành xong 2 năm sau đó với sự tham gia của 100 nhân công và dưới sự giám sát của kiến trúc sư người Pháp gốc Việt Hồ Thiệu Trị, tác giả đồ án trùng tu. [ 11 ]Năm 2011, Nhà hát Lớn TP. Hà Nội cùng trung tâm vui chơi quảng trường Cách mạng tháng Tám đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận di tích lịch sử lịch sử vẻ vang và kiến trúc vương quốc. [ 16 ] Ngày 9 tháng 12 năm 2011, Nhà hát Lớn TP.HN kỷ niệm 100 năm ngày nhà hát sinh ra. [ 17 ] Chi tiết mặt trước của nhà hát với hàng cột theo thức Ionic La Mã và những trang trí đa dạng chủng loại .Mặt đứng nhà hát nhìn tứ hướng Tây Nam .

Mặt phía nam của nhà hát nhìn từ khách sạn Hilton Opera.

Nhà hát Lớn Thành Phố Hà Nội nằm trên trung tâm vui chơi quảng trường Cách mạng tháng Tám, nhìn thẳng ra phố Tràng Tiền, vị trí lâu nay vẫn là khu vực sầm uất bậc nhất của thành phố. Công trình có chiều dài 87 mét, bề ngang trung bình 30 mét, phần đỉnh mái cao nhất cao 34 mét so với nền đường, và diện tích quy hoạnh thiết kế xây dựng khoảng chừng 2.600 mét vuông. [ 1 ] Bên phải nhà hát, khách sạn Hilton Opera nằm hơi uốn cong, cũng là một khu công trình do kiến trúc sư người Pháp phong cách thiết kế. Mang những đường nét cổ xưa – như hàng cột cao, bộ mái Mansard … – khách sạn tân tiến Hilton Opera không những không phá vỡ khoảng trống kiến trúc của trung tâm vui chơi quảng trường mà còn giúp tôn thêm vẻ đẹp của nhà hát .Mặt bằng Nhà hát Lớn TP. Hà Nội được chia thành ba phần tương đối rõ ràng. Không gian tiên phong ngay lối vào là chính sảnh với một cầu thang hình chữ T bằng đá dẫn lên tầng hai. Đây là nơi tiên phong đón khách tới nhà hát, gạch lát nền sử dụng loại đá vân thạch phối hợp với những họa tiết trang trí theo niềm tin cổ xưa, đem lại cảm xúc sang trọng và quý phái. Hệ thống đèn chùm nhỏ treo trên tường được mạ đồng theo lối cổ, còn đèn chùm phía trên cao được mạ một lớp vàng bằng công nghệ tiên tiến tân tiến. [ 18 ] Ở tầng hai, phòng gương là nơi diễn ra những nghi lễ quan trọng, lễ ký kết những văn kiện của nhà nước hay nghênh tiếp những nhân vật hạng sang. Căn phòng này còn dành cho những chương trình thẩm mỹ và nghệ thuật thính phòng, những cuộc họp báo hay những hội nghị mang đặc thù nhỏ. [ 18 ] Sàn phòng gương được phục chế theo kỹ thuật mosaic với đá mang đến từ Ý. Trên tường, xen giữa những cửa đi lan rộng ra là những tấm gương lớn. Các đèn treo, đèn chùm pha lê cùng bàn và ghế mang phong thái cổ xưa Pháp. [ 18 ] Không gian tiếp theo của nhà hát là phòng người theo dõi kích cỡ 24 x 24 mét với sân khấu lớn, ba tầng ghế, tổng số 598 chỗ ngồi. [ 18 ] Căn phòng được trang trí cầu kỳ với những hàng cột thức Corinth đỡ một vòm tràn trề sắc tố bởi những bức bích họa, xen kẽ những hình đắp nổi cùng một đèn chùm pha lê lớn dát vàng. Sàn phòng lát gạch và trải thảm, những ghế ngồi phong cách thiết kế theo phong thái cổ xưa Pháp thế kỷ 19. Không gian nội thất bên trong nhà hát như một sự tổng hòa của những yếu tố ánh sáng, sắc tố và âm thanh. Cuối cùng, phía sau sân khấu là 18 phòng trang điểm dành cho diễn viên, 2 phòng tập, cùng những phòng thao tác, thư viện, phòng họp. [ 1 ]Có thể tìm thấy ở vẻ bên ngoài của khu công trình nhiều phong thái kiến trúc khác nhau. Mặt chính nhà hát điển hình nổi bật nhờ hàng cột theo thức Ionic La Mã, phía trên nhấn bởi những mái chóp cong lợp ngói đá. Dường như những nguyên tắc kiến trúc Phục Hưng được nhấn mạnh vấn đề phía mặt ngoài này. Tuy vậy, những đường cong uốn lượn của những ban công tích hợp với hình thức cuốn vòm phía trên lối vào lại làm điển hình nổi bật những yếu tố Baroque. Ở cả mặt bên lẫn mặt chính giữa, những trang trí cầu kỳ, những thanh đỡ uốn lượn, những hành lang cửa số hình chữ nhật hay cuốn vòm, toàn bộ đều giàu tính điêu khắc và mang nét Baroque nổi trội. Riêng phần mái đón lối vào cho người đi xe hơi ở hai mặt bên lại theo phong thái Art Nouveau. Ở phía trên nhà hát, hệ mái lợp ngói đá đen được tổ chức triển khai rất kỳ công với sự phối hợp của nhiều hình thức, đem lại cảm xúc về ý thức Tân cổ xưa Pháp. Tất cả những hòa trộn này đưa đến ấn tượng về một khu công trình kiến trúc Tân cổ xưa kiểu chiết trung với những giá trị không riêng gì về mặt kiến trúc mà còn về thẩm mỹ và nghệ thuật trang trí .Bao quanh Nhà hát Lớn có nhiều điểm đi dạo vui chơi như vườn hoa nhà hát lớn nằm chếch phía tây nam, quán cafe Highlands Coffee ở hai khu vực sườn và tầng hầm dưới đất ( trước đó tầng hầm dưới đất là quán Nineteen11, lấy theo tên năm khánh thành ). [ 19 ] Khoảng sân trước mặt nhà hát lớn và đoạn vườn về phía nam nối với khách sạn Hilton là một khu vực lý tưởng của những đôi cô dâu chú rể đến chụp ảnh đám cưới và kỷ niệm. Xa xa về phía đông bắc là viện kho lưu trữ bảo tàng cách mạng Nước Ta và Bảo tàng Lịch sử Nước Ta ( Viện Viễn Đông Bác cổ rất lâu rồi ). Phía bắc của trung tâm vui chơi quảng trường Cách mạng tháng Tám là một loạt những khu TT thương mại, văn phòng hạng sang của những cơ quan quốc tế như đại sứ quán New Zealand, Câu lạc bộ Báo chí Thành Phố Hà Nội .
Bên trong nhà hát với sân khấu được chuẩn bị sẵn sàng cho dàn nhạc giao hưởng trình diễn .Vở xiếc ‘ Làng tôi ‘ công diễn tại Nhà hát Lớn Thành Phố Hà Nội .Kể từ khi triển khai xong sau đợt trùng tu từ năm 1995 đến năm 1997, Nhà hát Lớn TP. Hà Nội liên tục vai trò trong quá khứ, là nơi diễn ra tiếp tục những hoạt động giải trí văn hóa truyền thống, màn biểu diễn thẩm mỹ và nghệ thuật của những đoàn nghệ thuật và thẩm mỹ Nước Ta và quốc tế. [ 2 ]Ban quản trị Nhà hát Lớn Thành Phố Hà Nội, với tên thanh toán giao dịch quốc tế Hanoi Opera House, được xây dựng ngày 17 tháng 9 năm 1997 theo quyết định hành động xây dựng số 765 của Thủ tướng nhà nước, có công dụng và trách nhiệm :

  • Tổ chức các hoạt động văn hóa, nghệ thuật phục vụ nhiệm vụ chính trị, xã hội quan trọng của Đảng và Nhà nước.
  • Tổ chức các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, hội nghị, hội thảo, họp báo chiêu đãi quốc gia và quốc tế theo kế hoạch của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
  • Tổ chức các hoạt động văn hóa nghệ thuật chất lượng cao phù hợp với chức năng, nhiệm vụ.
  • Quan hệ và hợp tác với các tổ chức trong nước và quốc tế có liên quan để trao đổi nghiệp vụ và tổ chức các hoạt động văn hóa nghệ thuật theo sự phân công của Bộ và theo quy định của pháp luật.
  • Tổ chức các hoạt động dịch vụ phù hợp với chức năng và nhiệm vụ của Nhà hát Lớn Hà Nội và theo quy định của pháp luật.[20]

Với nổi tiếng, vẻ đẹp kiến trúc, vị trí ở TT thành phố và giá cho thuê thấp so với những khu vực khác vì được Nhà nước bao cấp một phần, Nhà hát Lớn là một khu vực trình diễn lý tưởng ở TP. Hà Nội. [ 21 ] Từ số lượng chỉ 17 buổi diễn vào năm 2000, đến đầu thập niên 2010, Nhà hát Lớn Thành Phố Hà Nội thực thi trung bình 400 buổi trình diễn mỗi năm, đón hơn 140 đoàn thẩm mỹ và nghệ thuật quốc tế. [ 3 ] Giá thuê nhà hát được vận dụng theo ” Quy định về mức thu trong khai thác sử dụng Nhà hát Lớn TP. Hà Nội ” của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, trong đó ưu tiên những buổi trình diễn thẩm mỹ và nghệ thuật dân gian và âm nhạc truyền thống cuội nguồn .Bên cạnh những hoạt động giải trí nghệ thuật và thẩm mỹ, Nhà nước cũng như nhiều tổ chức triển khai, doanh nghiệp thuê nhà hát để tổ chức triển khai những sự kiện, hội họp hay những cuộc gặp gỡ quan trọng .

Liên kết ngoài[sửa|sửa mã nguồn]

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *