Công trình đầu tiên xài đô la Mỹ

Vào năm 1976, thời gian miền Nam còn xơ xác sau ngày thống nhất, Phó Thủ tướng nhà nước Phạm Hùng đã chủ trì cuộc họp với chỉ huy những tỉnh phía Nam để không cho tư tưởng “ Thủy lợi là giải pháp số 1 để phục hưng quốc gia ” và phát động trào lưu “ Toàn dân toàn quân ra quân làm thủy lợi ”. Tại hội nghị này, ba khu công trình ở miền Đông Nam bộ được phép “ vừa khảo sát phong cách thiết kế vừa kiến thiết ” là Dầu Tiếng, Trị An và Cây Chanh. Một năm sau đó, trong thực trạng vô cùng khó khăn vất vả thiếu thốn, những việc làm tiên phong đã được triển khai. Đầu năm 1977, đoàn công tác làm việc của Bộ Thủy lợi lúc bấy giờ được xây dựng, hàng trăm kỹ sư, công nhân được điều vào Tây Ninh. Việc đào kênh, những tuyến đập phụ cũng được thực thi với số lượng dân công, bộ đội lên đến hàng vạn người. Bảy cán bộ đã vĩnh viễn nằm lại bên lòng hồ vì dẫm phải mìn do cuộc chiến tranh để lại.

Ngày 29/4/1981, tại ấp Thuận Bình (xã Truông Mít, huyện Dương Minh Châu, Tây Ninh) cố Phó Thủ tướng Huỳnh Tấn Phát đã động thổ khởi công xây dựng hồ Dầu Tiếng. Sau buổi lễ tràn ngập khí thế háo hức, với ý chí quyết tâm, hàng trăm ngàn người đã được huy động để thực hiện các hạng mục để cho ra đời hồ thủy lợi nhân tạo lớn nhất Việt Nam và Đông Nam Á sau này.

Truông Mít thời gian đó được xem là xã nghèo nàn nhất của tỉnh Tây Ninh, nguyên do là bởi thực trạng khô hạn, thiếu nước sản xuất. Một năm ở đây có đến sáu tháng mùa khô, đất đai không có nước trở khô cứng, không hề canh tác nông nghiệp. Vì vậy, khi khu công trình hồ Dầu Tiếng được tiến hành, phần đông người dân địa phương ai cũng phấn khởi, lòng tràn trề hy vọng về một ngày mai quê nhà có nước.

Xây dựng hồ Dầu Tiếng - lớn nhất Đông Nam Á: Từng huy động 36 nghìn người và 15 triệu ngày công ảnh 1
Diện tích mặt nước hồ Dầu Tiếng lên đến 270 km2 .

Hưởng ứng lời kêu gọi đóng góp công sức tham gia xây dựng công trình, người dân địa phương nhường nương rẫy, di dời nhà đến vùng đất mới, dành chỗ cho vùng tích nước. Năm 1982, hàng ngàn hộ dân của xã Lộc Ninh, huyện Dương Minh Châu đồng lòng hiến đất đai nương rẫy, để lòng hồ có diện tích tích nước đến 270 km2 như bây giờ.

Để kiến thiết xây dựng một khu công trình vĩ đại như vậy còn phải có khối lượng lớn trang thiết bị, phương tiện đi lại, máy móc và nguyên vật liệu. Vậy tiền ở đâu để góp vốn đầu tư thiết kế xây dựng khi quốc gia còn muôn vàn khó khăn vất vả ?. Câu vấn đáp là nguồn vốn khổng lồ ấy có từ khoản vay tặng thêm hơn 100 triệu USD của Ngân hàng Thế giới. Đó cũng được cho là lần tiên phong Nhà nước ta vay được tiền của Ngân hàng Thế giới, hồ Dầu Tiếng là khu công trình tiên phong của cả nước xài đô la Mỹ. Mặc dù để triển khai khu công trình, cả mạng lưới hệ thống chính trị đã phải vào cuộc, từ Bộ Chính trị đến những chỉ huy cấp cao nhất, trong đó Thủ tướng nhà nước lúc bấy giờ trực tiếp đàm phán với Ngân hàng Thế giới. Nhưng hiệu quả đạt được không khỏi khiến nhiều người giật mình, bởi ở những năm đầu sau giải phóng, quốc gia còn trong thực trạng bị cấm vận, trong khi quản trị Ngân hàng Thế giới lúc đó là ông Robert Strange McNamara ( 1916 – 2009 ). Trước đó, ông là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ và được coi như “ kiến trúc sư trưởng ” của cuộc chiến tranh Nước Ta.

15 triệu ngày công xây dựng hồ

Từ giữa năm 1975, dọc biên giới Tây Ninh với Campuchia, Khmer đỏ liên tục quấy phá, giết hại dân thường. Lúc này lực lượng người trẻ tuổi xung phong ở Tây Ninh vừa tham gia làm khu công trình hồ Dầu Tiếng, một phần phải lên biên giới, Giao hàng chiến đấu chống quân Khmer đỏ. Trong khi việc sản xuất của địa phương đã khó khăn vất vả vì thời tiết, đời sống nhân dân còn nhiều thiếu thốn, càng bất lợi cho việc xây đắp hồ Dầu Tiếng.

Những người thực hiện công trình đối mặt với rất nhiều gian nan, bởi thời điểm đó Dầu Tiếng là khu vực hoang vu với rừng rậm, nhiều nơi xa xôi cách trở và thời tiết khắc nghiệt với nắng cháy khô cằn. Việc sinh hoạt, ăn uống của cán bộ kỹ sư, bộ đội và dân công hết sức khắc khổ, giao thông đi lại cực kỳ khó khăn. Thế nhưng rào cản lớn nhất thời điểm đó chính là nhận thức, niềm tin của con người.

Ngay từ những ngày tiên phong khi được thai nghén và thực thi những quy trình trong bước đầu trên thực địa, dự án Bất Động Sản khu công trình hồ Dầu Tiếng đương đầu với câu hỏi liệu dự án Bất Động Sản hoàn toàn có thể thành công xuất sắc ?. Thậm chí sau ngày cố Phó Thủ tướng Huỳnh Tấn Phát chính thức khai công, nhiều người còn không tin là khu công trình thủy lợi này sẽ mang lại hiệu suất cao. Trong chỉ huy tỉnh Tây Ninh lúc bấy giờ, có người không tin là tất cả chúng ta hoàn toàn có thể chặn được sông TP HCM để tích nước, dự án Bất Động Sản cũng không hề có được nước như mục tiêu đề ra. Nguyên nhân là bởi vùng đất này nổi tiếng khắc nghiệt với cái nắng như thiêu như đốt. Tây Ninh trước đó chỉ có một vài khu công trình thủy lợi nhưng quy mô khá nhỏ. Lúc bấy giờ, khu công trình vấp phải sự phản đối kinh khủng của Bí thư tỉnh ủy Tây Ninh. Theo nhu yếu của Bí thư, tổng thể những cơ quan tỉnh Tây Ninh, kể cả quản trị tỉnh, không được tiếp khách Bộ Thủy Lợi, không được bàn về Dầu Tiếng. Ngay cả Bộ trưởng Bộ Thủy Lợi Nguyễn Thanh Bình còn bị tố lên Ban bí thư ý kiến đề nghị xem xét lại nhân thân. Ông Đặng Văn Thượng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, quản trị Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Tây Ninh lúc bấy giờ, kể lại sự. Ngày đó, người dân Tây Ninh sống khốn khổ trên vùng đất khô cằn khắc nghiệt, khi biết Trung ương sẽ góp vốn đầu tư dự án Bất Động Sản thủy lợi quy mô lớn ai ai cũng mừng. Nhưng ở địa phương cũng có nhiều quan điểm trái chiều, chỉ huy tỉnh không chấp thuận đồng ý việc Tây Ninh tốn 2/3 đất mà hồ lại mang tên Dầu Tiếng thuộc huyện Sông Bé, tỉnh Tỉnh Bình Dương. Trước sự cố hi hữu này, chính Phó Thủ tướng Phạm Hùng lý giải, phải xoa dịu bằng cách lấy tên là hồ Dầu Tiếng – Tây Ninh. Thế nhưng trong chỉ huy Tây Ninh lúc bấy giờ vẫn có quan điểm phản đối, bởi cho rằng hồ Dầu Tiếng hao tốn đất đai, công sức của con người, không đem lại quyền lợi cho dân Tây Ninh. Nguyên nhân sâu xa vẫn là tâm lý khu công trình không thể nào có nước. Mặc dù những tác dụng nghiên cứu và điều tra cho thấy, có nhiều cơ sở khoa học để chứng tỏ độ khả thi của dự án Bất Động Sản. Như địa mạo trong lưu vực có cây, tức là có nước ngầm, tầng phủ đất sét dày, chứa nước được và hằng năm ở Dầu Tiếng đều có lũ lớn. Những trở ngại từ niềm tin khiến việc khiển khai dự án Bất Động Sản vốn dĩ đương đầu nhiều thử thách lại càng gian truân. Khi đó, quản trị Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Tây Ninh phải khôn khéo để khu công trình không vì những hoài nghi mà bị ảnh hưởng tác động, đình trệ. Trong hồi ký của mình, ông Thượng kể rằng bản thân cũng từng nhiều lần đặt ra câu hỏi liệu khu công trình có quyền lợi hay không ?, nhất là khi tại địa phương có những quan điểm kịch liệt phản đối. Sau cùng ông tin cậy vào quyết định hành động của Bộ Chính trị, nhà nước.

Ông Thượng cùng cấp dưới xuống tận các huyện, xã để vận động lãnh đạo chính quyền cơ sở, đặc biệt là thanh niên đi đào kênh thủy lợi, đón nước hồ Dầu Tiếng. Từ sự vận động của ông, đông đảo thanh niên, nhân dân Tây Ninh tham gia vào đại công trường, có những huyện dù không có kênh thủy lợi chảy qua, không được hưởng lợi nguồn nước của hồ Dầu Tiếng cũng cử thanh niên đến tham gia.

Có những thời gian nhu yếu việc làm nhanh lẹ, hưởng ứng lời lôi kéo, cả vạn người trẻ tuổi Tây Ninh xung kích lên Dầu Tiếng, có lúc lên tới 36 nghìn người, công trường thi công tràn ngập khí thế lao động. Tổng kết của Tỉnh đoàn Tây Ninh cho biết, ở khu công trình Dầu Tiếng đã kêu gọi được gần nửa triệu lượt đoàn viên người trẻ tuổi làm thủy lợi với gần 15 triệu ngày công, đào đắp được gần 12 triệu m3 đất. Ngoài lực lượng phần đông, khu công trình hồ Dầu Tiếng Open những cá thể nổi bật trong lao động khi thao tác quên mình, hi sinh những tháng ngày thanh xuân vì tiềm năng chung. Quá trình triển khai dự án Bất Động Sản cũng ghi nhận những nâng cấp cải tiến máy móc và ý tưởng sáng tạo trong quy mô lao động thay vì làm theo thời hạn đánh kẻng thì triển khai theo tổ đội mang tính dây chuyền sản xuất chuyên nghiệp, giúp tăng hiệu suất lên gấp nhiều lần trong việc đào kênh, đắp đập. Dự án này được khảo sát, phong cách thiết kế với lực lượng tinh luyện nhất, nhanh nhất ; khu đầu mối được thiết kế bằng lực lượng cơ giới tân tiến nhất …

(Còn nữa)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *