Chùa Dư Hàng ( tên chữ là Phúc Lâm tự ) được thiết kế xây dựng từ thời Tiền Lê ( 980 – 1009 ) theo kiến trúc cổ với tam quan, Phật điện, nhà Tổ, nhà thời thánh Mẫu, nhà phương trượng, tăng xá. Cuối thời Vua Lê Đại Hành đã có vị sư tổ đến đây thuyết pháp, khai sáng giáo lý nhà Phật. Đến thời Trần ( 1225 – 1400 ), những vị sư tổ thiền phái Trúc Lâm Yên Tử do Trần Nhân Tông sáng lập cũng đã có mối quan hệ với chùa. Vào những đời Vua Lê Gia Tông ( năm 1672 ) và Vua Thành Thái nhà Nguyễn ( năm 1899 ), chùa được trùng tu lại, bổ trợ thêm gác chuông. Năm 1917, chùa được xây thêm thư những, vườn tượng, sửa sang vườn tháp và kiến trúc chùa được duy trì cho tới thời nay .

Chùa Dư Hàng (tên chữ là Phúc Lâm tự) được xây dựng từ thời Tiền Lê (980-1009)
Chùa Dư Hàng (tên chữ là Phúc Lâm tự) được xây dựng từ thời Tiền Lê (980-1009) 

Chùa Dư Hàng có kiến trúc theo kiểu chữ “ Đinh ”, hai bên là nhà tổ, đằng trước có tam quan rất đẹp. Qua tam quan chùa sẽ tới tòa Phật điện 7 gian với những hàng cột lim lớn đã ngả màu. Bên trong tòa Phật điện được trang trí bởi nhiều bức hoành phi, câu đối, cửa võng sơn son, thếp vàng rực rỡ tỏa nắng. Gian tiền đường của tòa Phật điện được trang trí bằng nhiều mảng chạm khắc nổi trên cửa võng với nhiều mảng đề tài quen thuộc mang phong thái thẩm mỹ và nghệ thuật triều Nguyễn cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20 như : mai điểu, ngũ phúc, rồng mây, hộp hình khắc gỗ mô tả cảnh thầy trò Đường Tăng trên đường sang Tây Trúc thỉnh kinh. Tại đây hiện còn lưu giữ được nhiều pho tượng Phật cổ có giá trị với tạo hình chuẩn xác và kỹ thuật tinh xảo như : bộ Tam thế, tòa Cửu long – Thích ca sơ sinh, hộ thiện, trừ ác, bộ tượng “ Thập điện minh vương ”, tượng Hộ Pháp, tượng Trúc Lâm Tam Tổ …

Chùa có một gác chuông 5 gian 3 tầng, mái đao cong vút, bên trong treo một quả chuông đồng cỡ lớn có đề chữ “Phúc Lâm tự chung” (chuông chùa Phúc Lâm). Từ gác chuông qua 1 cái sân rộng, bên phải là 5 gian nhà Tổ, nhà thọ trai, nhà ngang và bên trái là 5 gian nhà hậu sẽ tới Tiền đường 7 gian dựng theo kiểu vì kèo giá chiêng. Ở sân trước Tiền đường có đặt một đỉnh lớn bằng đồng hun. Năm gian Thượng điện cũng được dựng bằng gỗ, có những vì kèo chạm trổ tinh tế.

Khu vườn tháp
Khu vườn tháp

Nằm phía bên phải tam quan, vườn tượng của chùa chính là một tuyệt tác thẩm mỹ và nghệ thuật với 12 pho tượng được chạm khắc tinh xảo, sắp xếp thích mắt quanh một hồ nước rộng. Nổi bật nhất là tượng Phật Tổ màu vàng ngồi trên tòa sen dưới cây bồ đề to lớn tỏa bóng mát và tượng Phật Di Lặc trong tư thế đang đứng được đặt đối lập nhau ở hai bên hồ. Cả hai pho tượng đều được đúc bằng đồng. Xung quanh hồ đặt tượng của 10 vị Tôn giả được tạc bằng đá trắng trong những tư thế và hình dáng khác nhau .

Khu vườn tháp của chùa bao gồm 11 tháp được xây bằng đá và gạch, là nơi đặt di thể của các vị sư tổ đã viên tịch tại chùa, các vị tổ thiền phái Trúc Lâm Yên Tử và nhiều vị hòa thượng đã từng trụ trì tại chùa.

Khu vườn tháp của chùa bao gồm 11 tháp được xây bằng đá và gạch
Khu vườn tháp của chùa bao gồm 11 tháp được xây bằng đá và gạch

Hiện nay, chùa Dư Hàng còn lưu giữ nhiều di vật quí giá như: chuông, khánh, đỉnh đồng, đồ trang trí mỹ thuật bằng gốm sứ, đá xanh và đặc biệt là bộ sách kinh Tràng A Hàm là tài liệu cổ về giáo lý đạo Phật được lưu truyền từ nhiều đời sư trụ trì.

Chùa Dư Hàng không chỉ là TT Phật giáo lớn ở Hải Phòng trong nhiều thế kỷ mà còn là nơi hoạt động giải trí cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam thời kỳ tiền khởi nghĩa 1945. Năm 1926, phần đông tăng ni, phật tử và học viên, người lao động đã tập trung chuyên sâu tại chùa để làm lễ truy điệu nhà yêu nước Phan Chu Trinh. Sau Cách mạng Tháng Tám ( 1945 ), chùa còn là nơi diễn ra lễ ra đời của Hội Tăng gia cứu quốc Hải Phòng, tổ chức triển khai “ Tuần lễ vàng ” …
Năm 1986, chùa Dư Hàng đã được Nhà nước xếp hạng di tích lịch sử lịch sử vẻ vang – văn hoá cấp vương quốc .
Bài : Phạm Phương ; ảnh : Anh Dũng

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *