Cần Thơ (thành phố thuộc tỉnh) – Wikipedia tiếng Việt

S House homestay Nha Trang 
Bài này viết về thành phố Cần Thơ thường trực tỉnh Cần Thơ trước đây. Đối với thành phố thường trực TW hiện tại, xem Cần Thơ. Đối với những định nghĩa khác, xem Cần Thơ ( khuynh hướng )Dân số sinh sống tại thành phố là trên 1,5 triệu người. Thu nhập trung bình đầu người là gần 5000 usd. Thành phố Cần Thơ là TT kinh tế tài chính, chính trị, khoa học, giáo dục, y tế và là đầu mối giao thông vận tải vùng đồng bằng Sông Cửu Long. Thành phố Cần Thơ nằm ở vị trí TT Khu vực Đông Nam Á với khoảng cách từ trường bay quốc tế Cần Thơ tới những vương quốc Asean là khá thuận tiện vì nằm trong nửa đường kính khoảng chừng 1000 km. Nơi đây sẽ là vùng đất hứa của một Nước Ta năng động và hùng cường khi nằm ở vị trí long mạch của Khu vực Đông Nam Á .

Cần Thơ là một thành phố thuộc tỉnh Cần Thơ cũ và là tỉnh lỵ của tỉnh Cần Thơ trước khi thành lập thành phố Cần Thơ trực thuộc trung ương. Thành phố Cần Thơ lúc bấy giờ có địa giới hành chính tương ứng với các quận Ninh Kiều, Bình Thủy, một phần quận Cái Răng và một phần huyện Phong Điền ngày nay.

Thành phố Cần Thơ nằm trên bờ phải sông Hậu, cách Thành phố Hồ Chí Minh 169 km về phía tây nam.

Trước khi giải thể vào năm 2004, thành phố có vị trí địa lý :
Diện tích toàn thành phố là 141,29 km², gồm cả ngoại ô, vùng ven và nội ô .

Thời Pháp thuộc[sửa|sửa mã nguồn]

Ngày 18 tháng 12 năm 1928, Toàn quyền Đông Dương ra nghị định thành lập các thành phố Bạc Liêu, Cần Thơ, Rạch Giá và Mỹ Tho có Ủy ban thành phố, thị trưởng do chủ tỉnh bổ nhiệm và có ngân sách riêng. Tuy nhiên sau này vẫn thường gọi là thị xã Cần Thơ. Thị xã Cần Thơ được thành lập trên phần đất làng Tân An thuộc quận Châu Thành.

Nghị định ngày 30 tháng 11 năm 1934 sắp xếp đất đai thị xã Cần Thơ thành 5 vùng và 1 vùng ngoại ô để thu thuế thổ trạch .Năm 1947, chính quyền sở tại Việt Nam Dân chủ Cộng hòa xây dựng thị xã Cần Thơ thuộc tỉnh Cần Thơ .

Nước Ta Cộng hòa[sửa|sửa mã nguồn]

Ngày 22 tháng 10 năm 1956, Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Ngô Đình Diệm ký Sắc lệnh 143-NV để “thay đổi địa giới và tên Đô thành Sài Gòn – Chợ Lớn cùng các tỉnh và tỉnh lỵ tại Việt Nam”. Địa giới và địa danh các tỉnh ở miền Nam thay đổi nhiều, một số tỉnh mới được thành lập. Theo Sắc lệnh này, địa phận Việt Nam Cộng hòa gồm Đô thành Sài Gòn và 22 tỉnh. Lúc này, tỉnh Phong Dinh được thành lập do đổi tên từ tỉnh Cần Thơ. Tỉnh lỵ tỉnh Phong Dinh đặt tại Cần Thơ và vẫn giữ nguyên tên là “Cần Thơ”, về mặt hành chánh thuộc xã Tân An, quận Châu Thành.

Sau năm 1956, dưới thời Đệ Nhất Cộng hòa, thị xã Cần Thơ bị giải thể, sáp nhập vào địa phận xã Tân An thuộc Q. Châu Thành của tỉnh Phong Dinh mới được xây dựng .Ngày 30 tháng 9 năm 1970, thị xã Cần Thơ được chính thức tái lập trở lại theo Sắc lệnh số 115 – SL / NV của Thủ tướng Nước Ta Cộng hòa Trần Thiện Khiêm, là thị xã tự trị thường trực chính quyền sở tại Trung ương Nước Ta Cộng hòa, đồng thời kiêm tỉnh lỵ tỉnh Phong Dinh. Khi đó thị xã gồm có những xã Tân An, Thuận Đức, ấp Lợi Nguyên thuộc xã An Bình và ấp Bình Nhựt thuộc xã Long Tuyền cùng thuộc Q. Châu Thành, tỉnh Phong Dinh trước đó. Thị xã Cần Thơ là nơi đặt Bộ tư lệnh Quân khu IV trong đại chiến .Ngày 7 tháng 6 năm 1971, địa phận thị xã Cần Thơ khi đó được chia thành hai Q. :

  • Quận 1 (quận Nhứt) gồm năm phường: An Lạc, An Cư, An Nghiệp, An Hòa, An Thới.
  • Quận 2 (quận Nhì) gồm ba phường: Hưng Lợi, Hưng Phú, Hưng Thạnh.

Từ đó cho đến năm 1975, thị xã Cần Thơ và tỉnh Phong Dinh là hai đơn vị chức năng hành chính cấp tỉnh ngang bằng nhau theo sự phân loại sắp xếp hành chính của Nước Ta Cộng hòa .

Chính quyền Cách mạng

[sửa|sửa mã nguồn]

Tuy nhiên phía chính quyền sở tại Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Nước Ta và sau này là nhà nước Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Nước Ta cùng với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa không công nhận tên gọi tỉnh Phong Dinh mà vẫn gọi theo tên cũ là tỉnh Cần Thơ. Trong quá trình 1956 – 1969, chính quyền sở tại Cách mạng vẫn duy trì thị xã Cần Thơ thường trực tỉnh Cần Thơ .Năm 1969, chính quyền sở tại Cách mạng tách thị xã Cần Thơ khỏi tỉnh Cần Thơ thường trực khu Tây Nam Bộ. Năm 1971, thị xã Cần Thơ trở lại thuộc tỉnh Cần Thơ. Tháng 8 năm 1972, Thường vụ Khu ủy Khu 9 của phía chính quyền sở tại Cộng hòa Miền Nam Nước Ta và Việt Nam Dân chủ Cộng hòa quyết định hành động tách thị xã Cần Thơ ra khỏi tỉnh Cần Thơ, hình thành thành phố Cần Thơ thường trực Khu 9, gồm có thị xã Cần Thơ vào 6 xã vùng ven thuộc những huyện Ô Môn, Châu Thành trước đó .Như vậy cho đến năm 1976, tỉnh Cần Thơ và thành phố Cần Thơ là hai đơn vị chức năng hành chính ngang bằng nhau .Sau ngày 30 tháng 04 năm 1975, chính quyền sở tại quân quản Cộng hòa miền Nam Nước Ta lúc bấy giờ vẫn duy trì hai đơn vị chức năng hành chính cấp tỉnh ngang bằng nhau là tỉnh Cần Thơ và thành phố Cần Thơ cho đến đầu năm 1976 .Ngày 20 tháng 9 năm 1975, Bộ Chính trị ra Nghị quyết số 245 – NQ / TW về việc bỏ khu, hợp tỉnh trong toàn nước ” nhằm mục đích thiết kế xây dựng những tỉnh thành những đơn vị chức năng kinh tế tài chính, kế hoạch và đơn vị chức năng hành chính có năng lực xử lý đến mức cao nhất những nhu yếu về tăng nhanh sản xuất, tổ chức triển khai đời sống vật chất, văn hóa truyền thống của nhân dân, về củng cố quốc phòng, bảo vệ trị an, và có năng lực góp phần tốt nhất vào sự nghiệp chung của cả nước “. Theo Nghị quyết này, tỉnh Vĩnh Long, tỉnh Trà Vinh, tỉnh Cần Thơ ( ngoại trừ huyện Thốt Nốt ), tỉnh Sóc Trăng và thành phố Cần Thơ sẽ hợp nhất lại thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương ý kiến đề nghị lên .Nhưng đến ngày 20 tháng 12 năm 1975, Bộ Chính trị lại ra Nghị quyết số 19 / NQ kiểm soát và điều chỉnh lại việc hợp nhất tỉnh ở miền Nam Nước Ta cho sát với tình hình thực tiễn, theo đó tỉnh Cần Thơ ( có cả huyện Thốt Nốt ), tỉnh Sóc Trăng và thành phố Cần Thơ được thực thi hợp nhất lại thành một tỉnh .
Theo Nghị định số 03 / NĐ-76 ngày 24 tháng 2 năm 1976 và Quyết định số 17 / QĐ-76 ngày 24 tháng 3 năm 1976, nhà nước Nước Ta quyết định hành động hợp nhất ba đơn vị chức năng hành chính cấp tỉnh ngang bằng nhau là tỉnh Cần Thơ, tỉnh Sóc Trăng và thành phố Cần Thơ để xây dựng tỉnh mới với tên gọi là tỉnh Hậu Giang .Thành phố Cần Thơ trở thành tỉnh lỵ của tỉnh Hậu Giang từ tháng 2 năm 1976, khởi đầu gồm 8 phường : An Cư, An Hòa, An Lạc, An Nghiệp, Bình Thủy, Cái Khế, Hưng Lợi, Thạnh Phú và 2 xã : An Bình, Long Tuyền .

Quyết định 174-CP ngày 21 tháng 4 năm 1979 của Hội đồng Chính phủ về việc chia một số xã, phường thuộc thành phố Cần Thơ, tỉnh Hậu Giang như sau:

  1. Chia phường An Lạc thành hai phường lấy tên là phường Tân An và phường An Lạc.
  2. Chia phường An Cư thành hai phường lấy tên là phường An Hội và phường An Cư.
  3. Chia phường An Nghiệp thành hai phường lấy tên là phường An Phú và phường An Nghiệp.
  4. Sáp nhập khóm 1 của phường An Hòa vào phường Cái Khế.
  5. Chia phường Cái Khế thành hai phường lấy tên là phường Thới Bình và phường Cái Khế.
  6. Chia phường Bình Thủy thành hai phường lấy tên là phường Bình Thủy và phường An Thới (gồm cả Cồn Sơn).
  7. Chia phường Thạnh Phú thành hai đơn vị lấy tên là phường Hưng Phú và xã Hưng Thạnh.
  8. Chia phường Hưng Lợi thành hai phường lấy tên là phường Xuân Khánh và phường Hưng Lợi.
  9. Chia xã Long Tuyền thành hai xã lấy tên là xã Long Hòa và xã Long Tuyền.
  10. Sáp nhập xã Mỹ Khánh, xã Giai Xuân và ấp Thới Thuận, ấp Thới Hòa, ấp Thới Nguơn của xã Thới An Đông thuộc huyện Châu Thành vào thành phố Cần Thơ.

Ngày 5 tháng 5 năm 1990, thành phố Cần Thơ được công nhận là đô thị loại 2 thường trực tỉnh .Ngày 26 tháng 12 năm 1991, Quốc hội Nước Ta phát hành Nghị quyết chia tỉnh Hậu Giang thành tỉnh Cần Thơ và tỉnh Sóc Trăng. Tỉnh Cần Thơ chính thức được tái lập và đi vào hoạt động giải trí trở lại từ ngày 1 tháng 4 năm 1992, thành phố Cần Thơ trở lại là tỉnh lỵ của tỉnh Cần Thơ .Thành phố Cần Thơ khi đó gồm 15 phường : An Cư, An Hòa, An Hội, An Lạc, An Nghiệp, An Phú, An Thới, Bình Thủy, Cái Khế, Hưng Lợi, Hưng Phú, Tân An, Thới Bình, Trà Nóc, Xuân Khánh và 7 xã : An Bình, Giai Xuân, Hưng Thạnh, Long Hòa, Long Tuyền, Mỹ Khánh, Thới An Đông. Theo thống kê năm 1985 dân số thành phố là 274.000 người .

Từ năm 2004[sửa|sửa mã nguồn]

Ngày 26 tháng 11 năm 2003, Quốc hội Việt Nam thông qua Nghị quyết số 22/2003/QH11, về việc chia và điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh. Theo đó, chia tỉnh Cần Thơ thành thành phố Cần Thơ trực thuộc trung ương và tỉnh Hậu Giang.

Đến ngày 2 tháng 1 năm 2004, nhà nước Nước Ta phát hành Nghị định số 05/2004 / NĐ-CP xây dựng những Q. Ninh Kiều, Bình Thủy, Cái Răng, Ô Môn, những huyện Phong Điền, Cờ Đỏ, Vĩnh Thạnh, Thốt Nốt và những xã, phường, thị xã thuộc thành phố Cần Thơ thường trực Trung ương .Theo Nghị định trên, địa phận thành phố Cần Thơ cũ trước năm 2004 tương ứng với hàng loạt diện tích quy hoạnh những Q. Ninh Kiều, Bình Thủy ; những phường Hưng Phú và Hưng Thạnh của Q. Cái Răng ; những xã Giai Xuân và Mỹ Khánh của huyện Phong Điền thời nay. Trong đó, phần nhiều khu vực nội ô thành phố Cần Thơ cũ trước năm 2004 lúc bấy giờ thuộc địa phận Q. Ninh Kiều .

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.