Los Angeles – Wikipedia tiếng Việt

S House homestay Nha Trang 

Los Angeles (viết tắt LA; phát âm tiếng Anh: /lɔːs ˈændʒələs/ (trợ giúp·thông tin); phiên âm Lốt An-giơ-lét; Tiếng Tây Ban Nha: Los Ángeles) là thành phố lớn nhất tiểu bang California và lớn thứ nhì tại Hoa Kỳ, thuộc về Quận Los Angeles. Thành phố còn được gọi tắt là Los (Lốt) bởi những người Việt ở những vùng lân cận. Theo Thống kê dân số năm 2000, thành phố này có 3.694.820 người. Những vùng lân cận thành phố này, còn được gọi là Miền Nam California, gồm có Quận Los Angeles, Quận San Bernardino, Quận Cam, Quận Riverside và Quận Ventura, là một trong những nơi đông dân nhất Hoa Kỳ với 16 triệu người.

Thành phố được thành lập vào năm 1781 do những người Tây Ban Nha tại México với tên là El Pueblo de Nuestra Señora Reina de los Ángeles de la Porciúncula (“Thị trấn của Đức Mẹ Nữ Vương của các Thiên thần của sông Porciúncula” trong tiếng Tây Ban Nha, porciúncula nghĩa là “phần nhỏ” và los Ángeles nghĩa là “những thiên thần”). Vào năm 1821 khi Mexico giành độc lập từ Tây Ban Nha, thành phố này thành một phần của nước đó. Sau Chiến tranh Hoa Kỳ–Mexico, Los Angeles lại rơi vào tay Hoa Kỳ.

Thành phố này nổi danh là một trung tâm điện ảnh. Rất nhiều minh tinh sống ở thành phố Beverly Hills lân cận, nhiều phim và chương trình truyền hình được thâu tại Hollywood, một phần của thành phố này.

Theo Điều tra Dân số Hoa Kỳ năm 2000, số người Mỹ gốc Việt ở Los Angeles là 19.747 người, chiếm 0.5 % dân số toàn thành phố .
Khu vực bờ biển Los Angeles đã được dân cư Tongva ( hay Gabrieleños ), Chumash, và những bộ tộc của những người Thổ dân châu Mỹ sinh sống từ hàng ngàn năm. Những người châu Âu tiên phong đến đây năm 1592, đứng vị trí số 1 là Juan Cabrillo – một người thám hiểm Bồ Đào Nha đã công bố vùng đất này cho Đế quốc Tây Ban Nha nhưng không ở lại đó. Lần có người châu Âu tiếp xúc khu vực này là 227 năm sau khi Gaspar de Portolà cùng với Franciscan padre Juan Crespi, đã đến khu vực thời nay là Los Angeles ngày 2 tháng 8 năm 1769 .Năm 1771, Cha Junípero Serra đã cho xây Mission San Gabriel Arcágel gần Whittier Narrows ở gần Thung lũng San Gabriel thời nay. Ngày 4 tháng 9 năm 1781, một nhóm 52 người định cư từ Tân Tây Ban Nha là hậu duệ người châu Phi đã thiết lập phái đoàn San Gabriel để lập nên khu định cư dọc theo bờ của sông Porciúncula ( ngày này là sông Los Angeles ). Những người định cư này có tổ tiên là người Philippines, Ấn Độ và Tây Ban Nha, 2/3 là người lai .

Năm 1777, thống đốc mới của tiểu bang California, Felipe de Neve, giới thiệu đến phó vương Tân Tây Ban Nha rằng nơi được phát triển thành tỉnh (thị trấn). Khu vực này được đặt tên là El Pueblo de Nuestra Señora la Reina de los Ángeles del Río de Porciúncula (“Thị trấn của Đức bà Nữ hoàng của các thiên thần của sông Porciúncula”). Nó vẫn là một thị trấn nhỏ trong nhiều thập kỷ, nhưng năm 1829 dân số đã tăng lên khoảng 650, khiến nó là cộng đồng dân sự lớn nhất ở California thuộc Tây Ban Nha. Ngày nay, outline của Pueblo vẫn được gìn giữ ở một tượng đài lịch sử quen được gọi là đường Olvera, trước đây là đường Rượu, được đặt tên theo Augustin Olvera.

Tân Tây Ban Nha đã giành được độc lập khỏi Đế quốc Tây Ban Nha năm 1821 và tỉnh vẫn liên tục là một phần của Mexico. Sự quản lý của Mexico đã chấm hết trong Chiến tranh Mexico-Hoa Kỳ, khi người Mỹ giành được quyền trấn áp từ người Californio sau một loạt những đại chiến. Trận chiến San Pascual, Trận chiến Dominguez và sau cuối là Trận chiến Rio San Gabriel năm 1847. Hiệp ước Cahuenga được ký ngày 13 tháng 1 năm 1847, chấm hết thu địch ở California và sau đó Hiệp ước Guadalupe Hidalgo ( 1848 ), cơ quan chính phủ Mexico đã chính thức nhượng Alta California và những chủ quyền lãnh thổ khác cho Hoa Kỳ. Những người châu Âu và Mỹ đã củng cố sự trấn áp thành phố sau khi họ di cư đến California trong Cơn sốt vàng California và bảo vệ sự gia nhập sau đó của California vào Hoa Kỳ năm 1850 .Đường sắt đã đến khi Công ty đường tàu Nam Thái Bình Dương ( Southern Pacific Railroad ) đã triển khai xong tuyến đường sắt đến Los Angeles năm 1876. Dầu mỏ được phát hiện năm 1892 và đến năm 1923, Los Angeles đã cấp ¼ lượng dầu mỏ quốc tế. Một tác nhân góp thêm phần tăng trưởng thành phố là nước. Năm 1913, William Mulholland triển khai xong đường ống dẫn nước bảo vệ cho sự tăng trưởng của thành phố. Năm 1915, Thành phố Los Angeles khởi đầu sáp nhập thêm hàng chục hội đồng dân cư xung quanh không tự cấp nước cho chính mình được. Một thông tin tài khoản được tiểu thuyết hóa rộng của Chiến tranh nước thung lũng Owens hoàn toàn có thể được tìm thấy trong phim điện ảnh phố Tàu năm 1974 .Trong thập niên 1920, phim hoạt hình và ngành hàng không đã đổ xô đến Los Angeles đã giúp thành phố tăng trưởng. Thành phố này là nơi đăng cai Thế vận hội Mùa hè 1932 tận mắt chứng kiến sự tăng trưởng của Đồi Baldwin là Làng Olympic bắt đầu. Thời kỳ này cũng tận mắt chứng kiến sự di dân đến của những người lưu vong từ những căng thẳng mệt mỏi hậu chiến ở châu Âu, gồm có những nhà quý tộc như Thomas Mann, Fritz Lang, Bertolt Brecht, Arnold Schoenberg và Lion Feuchtwanger. Chiến tranh quốc tế thứ hai mang đến tăng trưởng và thịnh vượng mới cho thành phố này, dù nhiều người Mỹ gốc Nhật bị chở đến những trại tập trung trong thời kỳ diễn ra đại chiến. Thời kỳ hậu chiến tận mắt chứng kiến một sự bùng nổ lớn hơn khi sự lan ra của đô thị đã lan rộng ra đến Thung lũng San Fernando. Những cuộc bạo loạn Watts năm 1965 và ” cơn giận ” của Trường trung học Chicano cùng với sự tạm đình chỉ Chicano đã cho thấy sự chia rẽ chủng tộc thâm thúy hiện hữu trong thành phố này. Năm 1969, Los Angeles đã là một trong hai ” nơi sinh ” ra Internet khi sự truyền ARPANET được gửi từ UCLA đến SRI ở Menlo Park, California. Thế vận hội Mùa hè 1984 đã được Los Angeles đăng cai năm 1984. Thành phố lại được thử thách qua Bạo loạn Los Angeles 1992 và Trận động đất Northridge 1994 và năm 2002 sự cố gắng ly khai của Thung lũng Fernando và Hollywood đã bị thất bại trong cuộc bỏ phiếu. Sự tái phát triển và sự sang trọng và quý phái hóa đô thị đã diễn ra ở nhiều nơi trong thành phố, đặc biệt quan trọng là TT .
Los Angeles năm 1908.
Theo Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ, thành phố có tổng diện tích quy hoạnh 498,3 dặm vuông ( 1.290,6 km² ), 469,1 dặm vuông ( 1.214.9 km² ) là diện tích quy hoạnh đất và 29,2 dặm vuông ( 75,7 km² ) là diện tích quy hoạnh mặt nước, diện tích quy hoạnh mặt nước chiếm 5,86 %. Khoảng những cực bắc và cực nam là 44 dặm ( 71 km ), khoảng chừng những giữa cực đông-tây là 29 dặm ( 47 km ), và chiều dài của biên giới thành phố là 342 dặm ( 550 km ). Diện tích đất lớn thứ 9 trong những thành phố của Hoa Kỳ lục địa. Điểm cao nhất của Los Angeles là Đỉnh Sister Elsie ( 5.080 feet ) thuộc phía xa về phía Tây Bắc của Thung Lũng San Fernando thuộc một phần của rặng núi Lukens. Sông Los Angeles là một con sông phần đông là theo mùa chảy xuyên qua thành phố có thượng nguồn ở Thung lũng San Fernando. Suốt chiều dài của sông trọn vẹn bị kè bằng bê tông. Vùng Los Angeles khá nhiều mẫu mã về những loài thực vật địa phương. Với những bờ biển, đụn cát, vùng đất ngập nước, đồi, núi và sông, khu vực này tiềm ẩn 1 số ít quần cư sinh vật quan trọng. Khu vực rộng nhất là thảm thực vật bụi cây xô thơm ven biển bảo phủ những sườn đồi ở chaparral dễ bắt lửa. Các loại cây địa phương gồm có : cây thuốc phiện California, cây thuốc phiện matilija, toyon, cây sồi bờ biển, cỏ lúa mạch đen hoang dã khổng lồ, và hàng trăm loại khác. Thật không may, nhiều loài cây địa phương quá hiếm và có rủi ro tiềm ẩn tuyệt chủng như hoa hướng dương Los Angeles, …Có nhiều loài hoa lạ và những cây có hoa nở hoa quanh năm với sắc tố huyền ảo và phong phú, …
Los Angeles chịu động đất do gần đường đứt gãy San Andreas, cũng như những rãnh đứt nhỏ hơn San Jacinto và Banning. Trận động đất lớn gần đây nhất là Trận động đất Northridge 1994, có tâm chấn ở phía Bắc Thung lũng San Fernando. Chưa đến hai năm sau sau khi những bạo loạn 1992, Trận động đất Northridge đã là một cú sốc lớn cho dân Nam California và gây thiệt hại vật chất lên đến hàng tỷ dollar Mỹ. Các trận động đất khác ở khu vực Los Angeles gồm có Trận động đất Whittier Narrows 1987, Trận động đất Sylmar 1971, và Trận động đất Long Beach 1993. Tuy nhiên, phần đông những trận động đất là khá nhỏ. Nhiều khu vực ở Los Angeles trải qua từ một đến hai trận động đất nhỏ mỗi năm nhưng không có thiệt hại. Các dư chấn rất khó cảm nhận mà chỉ trải qua máy đo địa chấn được ghi nhận hàng ngày. Nhiều phần của thành phố cũng dễ bị ảnh hưởng tác động bởi sóng thần Thái Bình Dương ; những khu vực bến cảng đã từng bị hư hại bởi những đợt sóng từ Trận động đất Đại Chile năm 1960 .

Cảnh quan thành phố[sửa|sửa mã nguồn]

Thành phố được chia ra nhiều khu dân cư, nhiều trong số đó đã bị sáp nhập vì thành phố ngày càng được lan rộng ra. Cũng có nhiều thành phố độc lập bên trong và xung quanh Los Angeles, nhưng những thành phố này thường được xếp nhóm vào thành phố Los Angeles, do Los Angeles nuốt chửng hoặc nằm bên trong vùng lân cận của nó .Nói chung, thành phố được chia ra những khu vực sau : Trung tâm L.A., Đông L.A., Nam Los Angeles, Khu vực Cảng, Hollywood, Wilshire, Westside, và San Fernando và những thung lũng Crescenta .Một vài hội đồng của Los Angeles gồm có Bãi biển Venice …

Các yếu tố thiên nhiên và môi trường[sửa|sửa mã nguồn]

Các ngọn đồi của Công viên Griffith với sương khói và khu kinh doanh L.A. phía sauDo vị trí địa lý, Los Angeles nhạy cảm với đảo ngược khí quyển, xe hơi là phương tiện đi lại chính và cộng với phức tạp cảng L.A. / Long Beach, thành phố chịu ô nhiễm không khí dưới dạng khói mù. Lòng chảo Los Angeles và Thung lũng San Fernando giữ lại khói của xe xe hơi, xe tải chạy diesel, tàu thủy, và những động cơ đầu máy xe lửa cũng như công nghiệp sản xuất và những nguồn khác. Ngoài ra, nước ngầm đang bị rình rập đe dọa ngày càng tăng bởi MTBE từ những trạm xăng và perchlorat từ nguyên vật liệu rocket. Không như những thành phố khác nhờ mưa để rửa sạch khói mù, Los Angeles chỉ nhận được 15 inches ( 380 mm ) mưa mỗi năm, do đó khói mù hoàn toàn có thể tích tụ tăng lên liên tục mỗi ngày. Điều này đã khiến cho bang California tìm kiếm những loại xe cộ có chất thải ít. Nhờ đó, mức ô nhiễm đã giảm trong những thập kỷ gần đây ..

Lịch sử dân số
Năm Số dân ±%
1850 1.610 —    
1860 4.385 +172.4%
1870 5.728 +30.6%
1880 11.183 +95.2%
1890 50.395 +350.6%
1900 102.479 +103.4%
1910 319.198 +211.5%
1920 576.673 +80.7%
1930 1.238.048 +114.7%
1940 1.504.277 +21.5%
1950 1.970.358 +31.0%
1960 2.479.015 +25.8%
1970 2.816.061 +13.6%
1980 2.966.850 +5.4%
1990 3.485.398 +17.5%
2000 3.694.820 +6.0%
2010 3.792.621 +2.6%
Nguồn:[5][6]

Theo thống kê của 2006 – 2008 American Community Survey, top 10 nhóm dân có nguồn gốc châu Âu là :
Nguồn : [ 7 ]Số liệu thống kê từ U.S. Census Bureau cho biết số dân của thành phố là 3,833,995. California Department of Finance thống kê dân số là 4,094,764 vào ngày 1, tháng 1 năm 2009. [ 8 ] Nền kinh tế tài chính của Los Angeles được thôi thúc bởi thương mại quốc tế, truyền hình vui chơi, điện ảnh, công nghệ tiên tiến âm nhạc, khoảng trống, công nghệ tiên tiến, dầu khí, thời trang, trang sức đẹp, du lịch. Los Angeles cũng là TT sản xuất lớn nhất Hoa Kỳ. Các Cảng Los Angeles và cảng Long Beach cùng nhau tạo thành cảng quan trọng ở Bắc Mỹ và là một trong những cảng quan trọng của quốc tế và có vai trò quan trọng so với thương mại trong Vành đai Thái Bình Dương. Các ngành quan trọng khác gồm có tiếp thị quảng cáo, kinh tế tài chính, viễn thông, luật, y tế, vận tải đường bộ .Trong nhiều năm, cho đến giữa thập niên 1990, Los Angeles là nơi đóng trụ sở của nhiều định chế kinh tế tài chính ở miền Tây nước Mỹ, gồm có First Interstate Bank, đã được sáp nhập với Wells-Fargo năm 1996, Great Western Bank, đã sáp nhập với Washington Mutual năm 1998, và Security Pacific National Bank, đã sáp nhập với Bank of America năm 1992. Los Angeles cũng là nơi đóng trụ sở của Sở thanh toán giao dịch sàn chứng khoán Pacific cho đến khi ngưng hoạt động giải trí năm 2001 .Vùng đô thị Los Angeles có tổng sản phẩm vùng đô thị 1000 tỷ USD năm 2017, [ 9 ] là vùng đô thị kinh tế tài chính lớn thứ 3 quốc tế, sau những vùng đô thị Tokyo và Thành Phố New York. [ 9 ] Los Angeles được xếp hạng là ” thành phố toàn thế giới alpha ” theo một nghiên cứu và điều tra năm 2012 bởi một nhóm tại Đại học Loughborough. [ 10 ]Thành phố này là nơi đóng trụ sở của 3 công ty nằm trong Fortune 500 gồm có nhà thầu khoảng trống Northrop Grumman, công ty nguồn năng lượng Occidental Petroleum Corporation, và công ty xây nhà ở KB trang chủ. Đại học Nam California ( USC ) là đơn vị chức năng tư nhân thuê nhân công lớn nhất thành phố .Các công ty đóng trụ sở ở Los Angeles gồm có Twentieth Century Fox, Latham và Watkins, Univision, Metro Interactive, LLC, Premier America, CB Richard Ellis, Gibson, Dunn và Crutcher LLP, Guess ?, O’Melveny và Myers LLP, Paul, Hastings, Janofsky và Walker LLP, Tokyopop, The Jim Henson Company, Paramount Pictures, Robinsons-May, Sunkist, Fox Sports Net, Health Net, Inc., 21 st Century Insurance, L.E.K. Consulting, và The Coffee Bean và Tea Leaf .Vùng đô thị có trụ sở của nhiều công ty khác, nhiều trong số đó muốn rời khỏi thành phố để tránh thuế má cao. Ví dụ, Los Angeles đánh thuế tổng số trên Phần Trăm lệch giá kinh doanh thương mại, trong khi những thành phố xung quanh chỉ đánh một mức tỷ suất cố định và thắt chặt nhỏ. Do đó những công ty gần thành phố này tránh được thuế cao. Một vào công ty đóng ở Hạt Los Angeles là Shakey’s Pizza ( Alhambra ), Academy of Motion Picture Arts and Sciences ( Beverly Hills ), City National Bank ( Beverly Hills ), Hilton Hotels ( Beverly Hills ), DiC Entertainment ( Burbank ), The Walt Disney Company ( Fortune 500 – Burbank ), Warner Bros. ( Burbank ), Countrywide Financial Corporation ( Fortune 500 – Calabasas ), THQ ( Calabasas ), Belkin ( Compton ), Sony Pictures Entertainment ( parent of Columbia Pictures, located in Culver City ), Computer Sciences Corporation ( Fortune 500 – El Segundo ), DirecTV ( El Segundo ), Mattel ( Fortune 500 – El Segundo ), Unocal ( Fortune 500 – El Segundo ), DreamWorks SKG ( Glendale ), Sea Launch ( Long Beach ), ICANN ( Marina Del Rey ), Cunard Line ( Santa Clarita ), Princess Cruises ( Santa Clarita ), Activision ( Santa Monica ), và RAND ( Santa Monica ) .
Thành phố này có biệt danh là Thành phố của những Thiên thần. Los Angeles là TT kinh doanh thương mại, thương mại quốc tế, vui chơi, văn hóa truyền thống, truyền thông online, thời trang, khoa học, thể thao, công nghệ tiên tiến và giáo dục. Los Angeles là cơ sở của Hollywood nên thành phố được ca tụng là ” Thủ đô vui chơi quốc tế “, thành phố này có nhiều nhân vật nổi tiếng trên quốc tế .

Các trường ĐH và cao đẳng[sửa|sửa mã nguồn]

Có nhiều trường ĐH và cao đẳng công ở thành phố này, gồm có Đại học California tại Los Angeles, Đại học Tiểu bang California, Los Angeles, và Đại học Tiểu bang California, Northridge. Các trường ĐH công gần Los Angeles gồm có : Đại học Tiểu bang California, Long Beach, Đại học Tiểu bang California, Dominguez Hills và Bách khoa Cali Pomona .

Các thành phố kết nghĩa[sửa|sửa mã nguồn]

Los Angeles có 25 thành phố kết nghĩa :

Liên kết ngoài[sửa|sửa mã nguồn]

Phương tiện liên quan tới Los Angeles, California tại Wikimedia Commons

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.