Ở Nam Bộ nói chung và miền Tây nói riêng đâu đâu cũng đất rộng sông dài, nơi nào cũng kinh rạch chằng chịt … Không chỗ nào là không nhung nhúc cá tôm rùa ếch. Cũng vì thế người ta nói rằng về miền Tây là không lo đói, vì đi đâu cũng có những đặc sản nổi tiếng phong phú mà vạn vật thiên nhiên ban tặng cho người miền Tây. Người ta còn ví von rằng về miền Tây là “ Trên cơm dưới cá ” … Bởi chỉ chịu đi men kênh rạch đặt cái dớn, cắm cây cần câu, hay bơi xuồng thả lưới là lắm cá mắm làm cơm …

Vì sao miền Tây được mệnh danh là vùng “trên cơm dưới cá”

Sở dĩ miền Tây nổi tiếng với đặc sản nổi tiếng tôm cá tự nhiên là nhờ có mạng lưới hệ thống sông Tiền và sông Hậu đấu nối với “ vựa cá Biển Hồ ” cùng với mạng lưới hệ thống kinh, mương, rạch, ngòi, …. chằng chịt nên nguồn lợi thủy hải sản nhiều vô số kể ! Sự phong phú ấy từ xưa đã được đúc rút lại bằng nhiều câu ca dao lưu truyền đến ngày này :“ Gió đưa, gió đẩy về rẫy ăn còng

Về sông ăn cá, về đồng ăn cua”

Hay:

“ Ba phen quạ nói với diềuCù lao Ông Chưởng còn nhiều cá tôm ”Nghề đánh bắt cá thủy hải sản cá tôm từ vạn vật thiên nhiên của người miền Tây là một trong những nghề chính, quan trọng không kém việc sản xuất nông nghiệp. Dân gian gọi nghề đánh bắt cá thủy hải sản là nghề “ hạ bạc ” ( Tức nghề sống dưới nước ) .

Không chỉ là nghề mưu sinh, nguồn cá tôm trù phú ấy được người dân miền tây chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn trong những bữa cơm hàng ngày. Muốn tươi ngon thì ra bờ sông câu cá, giăng lưới đặt lợp, kéo vó..về nấu canh, nấu cháo, hay nướng trui nấu lẩu…Đủ thứ món ngon lành, mà ngày nay trở thành đặc sản.  Tôm cá tươi ăn không hết thì làm khô, làm mắm để dành dùng hoặc bán sang vùng khác.

Cũng thế cho nên mâm cơm miền Tây lúc nào cũng có tôm cá đồng ăn kèm rau trái đồng quê. Mâm cơm miền Tây trên cơm dưới cá trở thành đặc sản nổi tiếng không hề không nhắc đến khi nói về văn hóa truyền thống miền Tây .

Sự trù phú nguồn tôm cá tự nhiên ở miền Tây

Ngoài nguồn tôm cua, ếch tự nhiên đặc sản nổi tiếng thì đặc sản nổi tiếng cá miền Tây vẫn là phong phú và phổ cập nhất. Về chủng loại cá người ta chia ra làm hai thứ : Cá đen và cá trắng. Một phần dựa trên sắc tố, một phần do đặc tính sống của từng loại .Cá đen sống được nơi nước đứng ( không chảy ) như hầm, đìa, lung, … rộng lâu ngày trong lu, khạp … cũng không chết. Ngược lại, cá trắng chỉ sống được nơi nước chảy. Nói cách khác là thiên nhiên và môi trường nước phải rất đầy đủ dưỡng khí, còn giữ chúng nơi nước đứng ( thiếu dưỡng khí ) thì cá sẽ chết rất nhanh ! Cá đen gồm : Cá lóc, cá trê, cá rô, cá sặc rằn, cá chạch lấu ( trạch lấu ), cá ngát … cá trắng gồm : Cá linh, cá leo, cá ngựa, cá lăn, cá trèn, cá lòng tong, cá dảnh, cá mè vinh, cá sặc bướm, cá tra, cá bông lau …

“Từ tháng chạp, tháng giêng, tháng hai, tháng ba âm lịch là mùa cá đen. Từ tháng tư đến tháng năm âl họ còn đánh được cá cóc, cá hô (cá trắng) to lớn cả trăm ký. Thỉnh thoảng họ cũng lưới được cá đuối và cá vồ cờ rất lớn, độ bảy tám chục ký…”. Còn tháng chạp là mùa tôm.

Người xưa phát minh sáng tạo ra nhiều loại công cụ và rất nhiều phương cách đánh bắt cá thủy hải sản như kéo lưới, đóng đáy, làm vó càn, vó gạc, xây rọ, đánh lưới trũ ( lưới rất lớn, hàng chục người mới đánh nổi. Ghe chở cá đánh được gọi là ghe trữ ) thường đem cá đánh được đi bán cho những hãng chế biến nước mắm nhỉ trong mái ấm gia đình thì làm câu, lưới, lọp, lờ, chài, rù, hớt ( câu ) tôm, …Ngày trước cá đồng nhiều, người miền Tây còn hay họp xóm làng hùng nhau tát đìa bắt cá, mỗi cơn mưa thì cá rô cá lóc tự nhiên lóc lên ruộng, chỉ bằng tay không ra ruộng đồng là bắt về được cả thau. Muốn ăn cá rô đồng thì chỉ cần xách cần câu ra mé sông trước nhà, cứ bỏ cần là có ngay cá cắn câu. Ngày nay cá đồng hiếm hơn trước nhiều, cá đồng miền Tây cũng trở thành loại đặc sản nổi tiếng khá đắt đỏ .

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.