Áo dài và di sản nhân loại: Đường hãy còn xa!

(Thethaovanhoa.vn) – Hội thảo khoa học Áo dài và di sản văn hóa diễn ra cuối tuần qua tại Áo dài Exhibition (lầu 2, 77 Nguyễn Huệ, TP.HCM), do Bảo tàng Áo dài phối hợp tổ chức. Tại hội thảo này, khi được hỏi bao giờ áo dài Việt Nam sẽ thành di sản văn hóa phi vật thể nhân loại, bà Huỳnh Ngọc Vân (GĐ Bảo tàng Áo dài) trả lời rằng: đường hãy còn xa.

 Áo dài Việt Nam trong Di sản văn hóa

Áo dài Việt Nam trong Di sản văn hóa

Ngày 16/10, tại hội thảo chiến lược ” Áo dài và Di sản văn hóa truyền thống ” do Bảo tàng Áo dài tổ chức triển khai tại Thành phố Hồ Chí Minh, những chuyên viên nhận định và đánh giá, hiếm có phục trang dân tộc bản địa nào góp thêm phần vào quy trình tôn vinh Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện thay mặt của trái đất nhiều như Áo dài. Cụ thể, trong 13 di sản mà Nước Ta được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện thay mặt của trái đất, có tới 7 di sản tương quan đến Áo dài .

Trong 13 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại từ Việt Nam, theo nghiên cứu của bà Huỳnh Ngọc Vân thì có đến 7 di sản liên quan đến áo dài. Đó là nhã nhạc cung đình Huế, đờn ca tài tử, thực hành tín ngưỡng thờ mẫu tam phủ, quan họ, ca trù, hát xoan, ví giặm, vì khi trình tấu hoặc hành lễ đều có sử dụng áo dài. Nhiều trường hợp dùng áo dài thay cho áo tứ thân. “Hiếm có trang phục dân tộc nào góp phần vào quá trình tôn vinh di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại nhiều như áo dài” – bà Huỳnh Ngọc Vân khẳng định.

Theo bà Huỳnh Ngọc Vân, muốn kiện toàn hồ sơ để trình UNESCO, đầu tiên áo dài phải trở thành di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, phải là quốc phục về mặt văn bản pháp lý. Tiếp đến, có thể dựa vào các không gian sau đây của áo dài để làm hồ sơ, chứ không phải dựa vào mỗi chiếc áo.

Chú thích ảnh
Hội thảo “Áo dài và di sản văn hóa” diễn ra cuối tuần qua tại TP.HCM

Thứ nhất, không gian thủ công của nghề may áo dài, với số lượng nghệ nhân được công nhận đã nhiều chưa, sức lan truyền đủ rộng không, học viên và người kế tục nghề may này ra sao. Việt Nam thì mới có 1, 2 thợ may áo dài được phong nghệ nhân, còn các nhà thiết kế áo dài thì thường không tự may, nên không thể xếp vào nghệ nhân. Nếu xét riêng số lượng nghệ nhân may áo dài, còn lâu mới đủ số lượng trình UNESCO. Ví dụ như khi nghề may trang phục cưới tlemcen truyền thống của Algeria được công nhận năm 2012, số lượng nghệ nhân và học viên là một yếu tố quyết định.

Thứ hai, khoảng trống mặc áo dài, từ liên hoan cho đến thao tác, đi dạo, đời thường ra làm sao. Thứ ba, khoảng trống văn hóa truyền thống của áo dài, từ trồng dâu nuôi tằm, ươm tơ dệt lụa cho đến những khâu khác, xem Nước Ta có đủ vật tư để hoàn hảo một áo dài chưa, hay phải nhập khẩu .
Chú thích ảnh
Quang cảnh hội thảo “Áo dài và di sản văn hóa” diễn ra cuối tuần qua tại TP.HCM

Theo Nghị định 98/2010 / NĐ-CP về di sản của nhà nước, thì tiêu chuẩn lựa chọn di sản đệ trình UNESCO được pháp luật như sau : a ) Là di sản văn hóa truyền thống phi vật thể đã được đưa vào Danh mục di sản văn hóa truyền thống phi vật thể vương quốc ; b ) Có giá trị đặc biệt quan trọng về lịch sử dân tộc, văn hóa truyền thống, khoa học ; c ) Thể hiện truyền thống văn hóa truyền thống truyền thống lịch sử độc lạ và là cơ sở cho sự phát minh sáng tạo những giá trị văn hóa truyền thống mới ; d ) Có khoanh vùng phạm vi và mức độ ảnh hưởng tác động mang tính vương quốc và quốc tế về lịch sử vẻ vang, văn hóa truyền thống, khoa học ; đ ) Đáp ứng tiêu chuẩn lựa chọn của UNESCO. Dựa vào đây hoàn toàn có thể thấy áo dài đang thiếu gì, đặc biệt quan trọng với 2 tiêu chuẩn a và đ .
Còn theo Công ước Bảo vệ di sản văn hóa truyền thống phi vật thể của UNESCO, di sản văn hóa truyền thống phi vật thể được biểu lộ ở những hình thức sau : a ) Các truyền thống lịch sử và miêu tả truyền khẩu, gồm có ngôn từ là phương tiện đi lại của di sản văn hóa truyền thống phi vật thể ; b ) Nghệ thuật trình diễn ; c ) Tập quán xã hội, tín ngưỡng và tiệc tùng ; d ) Tri thức và tập quán tương quan đến tự nhiên và thiên hà ; đ ) Nghề thủ công bằng tay truyền thống lịch sử. Theo đây, hoàn toàn có thể thấy áo dài hoàn toàn có thể xếp vào 2 tiêu chuẩn c và đ, dù đường dây liên kết hơi mờ. Rõ ràng ở Nước Ta ít khi nào xếp thợ may áo dài vào khu vực nghề bằng tay thủ công truyền thống lịch sử .

Source: https://lesgo.me
Category: Sài Gòn

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.